Maksillofasyal Travmalar
Özet
Maksillofasiyal travmalar, tüm vücut yaralanmalarının %45,3-60’ını oluşturan, çoğunlukla motorlu taşıt kazaları ve darplar sonucu meydana gelen kompleks ve asimetrik yaralanmalardır. Havayolu obstrüksiyonuna, kafa içi yaralanmalara ve uzun dönemde görme, koku alma, konuşma ile çiğneme gibi fonksiyonel ve estetik bozukluklara yol açabilen bu travmalarda, hastaların yaklaşık yarısında diğer organ yaralanmaları da görülmektedir. Tanı aşamasında kırıkların lokalizasyonunu ve uzanımını belirlemek için en sık çok kesitli bilgisayarlı tomografi tercih edilmektedir. İlk değerlendirmede havayolu açıklığı, solunum, dolaşım kontrolü ve servikal immobilizasyonun acilen sağlanması hayati öneme sahiptir. Yüz yaralanmaları anatomik olarak üst, orta ve alt yüz kırıkları olmak üzere üç gruba ayrılır. Üst yüz bölgesinde yer alan frontal kemik kırıklarında arka tabulanın bütünlüğü ve BOS kaçağı varlığı kritik rol oynar. Orta yüz bölgesinde Le Fort sınıflaması ile tanımlanan maksilla kırıkları, en sık rastlanan nazal kırıklar, blow-out tipi orbital kırıklar ve zigomatik kemik hasarları öne çıkar. Alt yüz kırıklarında ise genellikle bilateral görülen mandibula kırıkları açık kırık sayılarak antibiyotik tedavisi gerektirirken, dental travmalarda kök kırıkları ve avülsiyon acil müdahale gerektiren tablolardır. Avülse dişin tükürük veya süt ortamında taşınarak en kısa sürede reimplantasyonu tedavinin başarısı ve dişin genel prognozu açısından belirleyicidir.
Referanslar
Gönüllü H, Karadaş S,Işık D, Bir acil servise başvuran maksillofasiyal travma olguları: Retrospektif bir çalışma. Türk Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Dergisi 2011;19 (3), 121-124.
Özdemir M, Turan A. Maksillofasiyal-orbital travmalarda radyolojik görüntüleme. Hekimoğlu B, editör. Acil Travma Radyolojisi. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2019. 42-50.
DEANGELIS AF ET AL. Review article: Maxillofacial emergencies: Maxillofacial trauma. Emergency Medicine Australasia (2014). Doi:10.1111/1742-6723.12308
Okkesim A., Yılmaz B., Yılmaz S. Maksillofasiyal Travmalarda İlk Müdahale ve Radyografik Görüntüleme. ADO Klinik Bilimler Dergisi Cilt: 8, Sayı: 1, 2017. 1553-1562
Toprak U, Özer Gökaslan Ç. Maksillofasiyal, Paranazal ve Orbital Travma (Fasiyal Travmalar). TÜRK RADYOLOJİ SEMİNERLERİ 2016; 4: 229-248. Doi:10.5152/trs.2016.370
URBAN & FISCHER. (2011). Sobotta - Atlas of Human Anatomy. (15th Edition). Munich: Elsevier GmbH
Chung, K C. (2020). Grabb and Smith’s Plastic Surgery (Eighth Edition). China: Lippincott Williams & Wilkins
Meço C, Yorulmaz İ. Frontal Sinus ve Kafa Tabanı Kırıklarına Tanısal Yaklaşım ve Tedavi. Türkiye Klinikleri J E.N.T.-Special Topics 2008;1(4) 51-61
İzci Y. Orbita Anatomisi ve Transorbital Yaklaşımlar. Türk Nöroşir Derg 2020; 30(1):31-39
Tuckett J.W., Lynham A., Lee G.A., Maxillofacial trauma in the emergency department: A review. The Surgeon, Journal of the Royal Colleges of Surgeons of Edinburgh and Ireland (2013) 1-9
Özer S,Yücel Ö T. Orbital Travmaya Yaklaşım ve Optik Sinir Dekompresyonu. Türkiye Klinikleri J E.N.T.-Special Topics 2008;1(4) 62-67
Topçu İ, Yorgancılar E. Nazal Fraktür, Septum Fraktürü ve Septum Hematomuna Yaklaşım Türkiye Klinikleri J E.N.T.-Special Topics 2008;1(4) 68-76
Ercan S, Çetin C. Facial Injuries in Sports. Turkish Journal of Sports Medicine 2019 DOI: 10.5152/tjsm.2019.134
Deniz Y, Zengin A Z, Çon M. Spor kaynaklı dental travmalar, travmaların tedavileri Ve korunma yöntemleri. Journal of Sports and Performance Researches 2015;6(2) 79-89
Alaçam A, İNCİOĞLU A Ş. Süt ve Genç Sürekli Diş Travmalarında Acil Yaklaşımlar Turkiye Klinikleri J Pediatr Dent-Special Topics 2017;3(1) 6-17
Chauhan R, Rasaratnam L, Alani A, Djemal S. Adult dental trauma: what should the dental practıtıoner know? Prim Dent J. 2016;5(3):70-81
Jones L C. Dental Trauma. Oral Maxillofacial Surg Clin N Am - Volume 32, Issue 4, November 2020, 631-638