Türkiye'de Ermeniler ve Aleviler: Kimlik, Farklılık, Hiyerarşi

Tülin Yanıkdağ'ın Türkiye’de Ermeniler ve Aleviler: Kimlik, Farklılık, Hiyerarşi başlıklı eseri, doktora tezinden üretilmiş olup Türkiye'deki Ermeni ve Alevi toplumlarının kendi içlerindeki dinamikleri, hiyerarşileri ve "azınlık içinde azınlık" olma halini derinlemesine mülakat ve katılımcı gözlem yöntemleriyle incelemektedir. Çalışma, Anadolu'nun otokton topluluklarından olan etnik kimlikli Ermenilerdeki mezhepsel (Ortodoks, Protestan) ve dinsel/kültürel kimlikli Alevilerdeki etnik (Türkmen, Kürt) alt gruplar üzerinden karşılaştırmalı ve disiplinlerarası bir analiz sunmaktadır. Kitabın birinci temel iddiası, kimlik gruplarının homojen olmayıp bünyelerinde hiyerarşik alt katmanlar barındırdığıdır. İkinci iddiası, grupiçi hiyerarşi ve sosyal mesafelerin şekillenmesinde din ve mezhep faktörünün etnik aidiyete kıyasla daha belirgin ve baskın bir rol oynadığıdır. Üçüncü iddiası ise, temsil noktasındaki grupiçi rekabete karşın, devletle temaslarda ve dışsal ilişkilerde iç hiyerarşilerin önemini yitirerek grup refleksiyle hareket edildiğidir; bu süreçte devlet hiyerarşinin belirleyici aktörlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca eser, tarihsel süreçte "makbul vatandaş" tanımı dışında kalarak ötekileştirilme ortak paydasında buluşan Ermeniler ve Aleviler arasında gelişen duygusal bağı, dayanışmayı ve karşılıklı empatiyi saptayarak toplumsal yapının gözden kaçan katmanlarına ve mikro hiyerarşilerine ışık tutmaktadır. Siyaset bilimi ve sosyal psikolojinin kesişiminde konumlanan bu eser, akademisyenler, araştırmacılar ve toplumsal dinamikleri anlamak isteyen tüm okurlar için özgün bir kaynak niteliğindedir.

Derived from a doctoral dissertation, Armenians and Alevis in Turkey: Identity, Difference, Hierarchy by Tülin Yanıkdağ examines internal dynamics, hierarchy dynamics, and the state of being a "minority within a minority" among Armenian and Alevi communities in Turkey through deep interviews and participant observation. The study presents a comparative and interdisciplinary analysis focused on sub-groups: denominational sub-groups (Orthodox, Protestant) within the ethnic Armenian community and ethnic sub-groups (Turkmen, Kurdish) within the religious/cultural Alevi community, both autochthonous Anatolian groups. The book's primary argument posits that identity groups are not homogeneous and contain internal hierarchical layers. The second argument asserts that religion and denomination play a more dominant role than ethnic identity in shaping intra-group hierarchies and social distances. The third argument demonstrates that despite internal competition over representation, internal hierarchies recede in favor of a collective group reflex during interactions with the state, where the state acts as a decisive determinant. Furthermore, the work highlights the emotional bond and mutual empathy between Armenians and Alevis, who share a history of marginalization outside the "acceptable citizen" paradigm, shedding light on overlooked micro-hierarchies in society. Situated at the intersection of political science and social psychology, this book offers an indispensable resource for scholars and readers seeking to understand complex social dynamics.