Değişen Koşullar ve Artan Görünürlük: Göçün Kadınlaşması

Yazarlar

Veda Bilican Gökkaya
Ömer Süha Kılıç
https://orcid.org/0009-0000-4215-4209

Referanslar

Abadan-Unat, N. (2015). Türkiye'nin Son Elli Yıllık Emek Göçü: Yorum, Eleştiri, Öngörü, Türkiye'nin Göç Tarihi 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye'ye Göçler (iç. ss.259-276), Derleyenler: M. Murat Erdoğan ve Ayhan Kaya, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Akdeniz, E. B. ve Öz, F. (2009). Koruyucu ruh sağlığı açısından göç ve kadın. Kriz dergisi, 17(1), 27-36.

Akgül, D. ve Uzan, Y. (2025). Kadınların Göç Serüveni: Ravenstein’in Göç Kanunları Işığında Kadın Göçmenlerin Uluslararası Arenada Görünür Hale Gelmesi Üzerine Bir Değerlendirme. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (ASOBİD). 10 (17), 66-89.

Akıncı, B., Nergiz, A. ve Gedik, E. (2015). Uyum süreci üzerine bir değerlendirme: göç ve toplumsal kabul. Göç Araştırmaları Dergisi, 2, 58-83.

Akman, S. (2021).Afganistan uyruklu kadın sığınmacılarda bir göç nedeni olarak toplumsal cinsiyete dayalı şiddet eğilimi: fenomenolojik bir çalışma [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kadın ve Aile Araştırma Ana Bilim Dalı.

Aksoy, P. ve Baran, G. (2017). Annelerin cinsiyet rollerine ilişkin özellikleri ile çocukların oyuncak tercihleri ve oynadıkları oyun türleri arasındaki ilişki üzerine bir çalışma. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 5(1), 102-136.

Aksu, H. ve Sevil, Ü. (2010). Göç ve kadın sağlığı. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2(3), 133-138.

Aktel, M. ve Kaygısız, Ü. (2018). Türkiye’de göç yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 579-604.

Alptekin, D. (2018). Göçmen ve Sığınmacılarla Sosyal Hizmetler: Kadın, Çocuk ve Aile, Yaşlılar, Göçmen ve Sığınmacılarla Sosyal Hizmetler (iç. ss.140-167), Edt.: Filiz Göktuna Yaylacı, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Yayınları.

Arabacı, Z., Hasgül, E. ve Serpen, A. S. (2016). Türkiye’de kadın göçmenlik ve göçün kadın sağlığı üzerine etkisi. Journal of Social Policy Studies/Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, (36),129-144.

Arpacı, M. (2020). Ulus Aşırı göç ve toplumsal cinsiyet: Erzincan’da yaşayan Afgan kadınlar örneği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 135-154.

Aydın, D., Şahin, N. ve Akay, B. (2017). Göç olayının çocuk sağlığı üzerine etkileri. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi, 7(1), 8-14.

Ayyıldız, A. A. (2022). Kadınlaşan göç olgusunda ağbağların ve sosyal sermayenin sosyal uyum üzerindeki etkisi. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 3(2), 304-325.

Barbaros, H. (2009). Düzensiz göç sürecinde kadın göçmenler: İstanbul’dan bir kesit [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

Baş, M., Molu, B., Tuna, H. İ. ve Baş, İ. (2017). Göç eden ailelerin sosyo-kültürel ve ekonomik değişiminin kadın ve çocuk yaşamına etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1680-1693.

Biehl, K. ve Danış, D. (2020). Giriş: Toplumsal cinsiyet perspektifinden Türkiye’de göç araştırmaları. İçinde K. Biehl ve D. Danış (Der.), Toplumsal cinsiyet perspektifinden Türkiye’de göç araştırmaları (s. 8-17). Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi ve Göç Araştırmaları Derneği.

Bilgili, F. F. (2022). Refakatçisiz Göçmen Kadınların Göç Deneyimi: Sivas Örneği Üzerinden Karşılaştıkları Sorun Alanlarının İncelenmesi. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 5(5), 407-423.

Buz, S. (2007). Göçte kadınlar: feminist yaklaşım çerçevesinde bir çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet, 18(2), 37-50.

Buz, S. (2009). Göç ve kentleşme sürecinde kadınların" görünürlüğü". Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 17(17), 40-50.

Castles, S. ve Miller, M.J. (2008). Göçler çağı: Modern dünyada uluslararası göç hareketleri. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Çağlar, T. (2018). Göç çalışmaları için kavramsal bir çerçeve. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 26-49.

Çakır, B. ve Çevik, C. (2021). Küreselleşme, göç ve kadın sağlığı. Humanistic Perspective, 3(1), 225-243.

Çakır, S. (2011). Geleneksel Türk kültüründe göç ve toplumsal değişme. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2011(24), 129-142.

Çıtak, T., Erbil, N. ve Güler, E. (2023). Göçün kadın sağlığına etkileri ve hemşirenin rolü. SBÜ Hemşirelik Dergisi, 5(2), 157-162.

Demir, E. (2025). Göç sosyolojisi: göç, göç çeşitleri, sebepler ve etkiler. Turkish Academic Research Review, 10(2), 471-484.

Demir, G. ve Arıöz, A. (2014). Göç eden kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörler. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2), 1-8.

Doğanay, H., Şahin, İ. F. ve Özdemir, Ü. (2011). Feminist coğrafya ve kadın göçmenler. Doğu Coğrafya Dergisi, 12(17), 7-16.

Doğangün, G. ve Keysan, A. Ö. (2022). Göçün Suriyeli Kadınların Toplumsal Cinsiyet Pratikleri Üzerindeki Etkisi: İmkânlar ve Zorluklar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 77(1), 125-150.

Ekici, S. ve Tuncel, G. (2015). Göç ve insan. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 9-22.

Ela-Özcan, D. E. (2016). Çağdaş göç teorileri üzerine bir değerlendirme. İş ve Hayat, 2(4), 183-215.

Erdoğan, H. (2022). Zorunlu Göç Bağlamında Suriyeli Kadınların Sorunları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(1) , 609-623.

Erkan, R. ve Erdoğdu, Ö. G. M. Y. (2006). Göç ve çocuk suçluluğu. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 9(9), 79-90.

Erol, M. ve Ersever, O. G. (2014). Göç krizi ve göç krizine müdahale. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, 24(1), 47-68.

Ersoy, M. ve Balaban, O. (2005). Göçmen nüfusun kentle etkileşim süreci: İskilip örneği (Yayın No. 9). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kentsel Politika Planlaması ve Yerel Yönetimler Anabilim Dalı.

Etiler, N., ve Lordoğlu, K. (2010). Göçmenlerin sağlık sorunları: Ev hizmetlerinde bir alan araştırması. M. Gülmez, N. Durusoy Öztepe, N. Mütevellioğlu, O. Karadeniz, ve H. Kumaş (Ed.), Sosyal Haklar Ulusal Sempozyumu II bildiriler içinde (ss. 93–118). Petrol-İş Yayını.

Eyüpreisoğlu, B. (2020). Toplumsal cinsiyet bağlamında göç sürecinde “kadın”. Socıal Scıences Studıes Journal (Sssjournal), 6(56), 684-692.

Genç, Y. ve Kara, H. Z. (2016). İç göç sürecinde birey rollerinin toplumsal cinsiyet açısından değerlendirilmesi. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(3), 31-40.

Günay, E., Atılgan, D. ve Serin, E. (2017). Dünya’da ve Türkiye’de göç yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 37-60.

Gürün - Karatepe, S. ve Dinler - Kısaçtutan, E. (2023). Fransa’da yaşayan göçmen türk kadın işgücünün, işgücü piyasalarına entegrasyon süreci üzerine bir araştırma. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 79-96.

International Migration Organization. (2013). Göç Terimleri Sözlüğü. Editörler: Richard Perruchoud ve Jillyanne Redpath-Cross, 2. Baskı, IOM Yayınları, No: 31

İlkin, E., Dikmen, R., Şahin, S. ve Arıöz, A. (2024). Göç ve iklim değişikliğinin kadın sağlığına etkisi. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 5(1), 11-20.

İnce, C. (2019). Göç kuramları ve Suriye göçü üzerine bir değerlendirme. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 2579-2615.

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, (1979). Erişim Adresi: https://www.aile.gov.tr/media/35256/kadinlara-karsi-her-turlu-ayrimciligin-onlenmesi-sozlesmesi-ve-ihtiyari-protokolu.pdf , Erişim Tarihi: 17.05.2026.

Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi (İstanbul Sözleşmesi). (2011). Toplumsal Cinsiyet, Erişim Adresi: https://istanbulsozlesmesi.org/sozlesmenin-tam-metni/, Erişim Tarihi: 30.06.2026.

Kahyaoğlu - Süt, H. (2017). Suriye’den göç eden kadınlar ve üreme sağlığı sorunları. Sağlık ve Toplum, 27(1), 3-7.

Kara, P. ve Nazik, E. (2018). Göçün kadın ve çocuk sağlığına etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 58-69.

Karaca, S. (2016). Küresel yolculuğun kaybedenleri: göç yollarında kadınlar. Sosyologca, 6 (11-12), 419-423.

Karakaya, H. (2020). Türkiye’de göç ve etkileri. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 93-130.

Karakurt, Z. ve Gülerce, H. (2022). Suriyeli Sığınmacı Kadınların Yaşadığı Toplumsal Cinsiyete Dayalı Sorunlar ve Belirsizlik. Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 53, 143-155.

Karanfiloğlu, M. (2019). Savaş, kadın, çocuk ve göç üzerine: Suriye örneği. Muhakeme Journal, 2(1), 99-124.

Kemik, A. (2019). “Kadınlık” Deneyimi Kavramını Kadınların Gözünden Anlamlandırma Çabası: Göç Süreciyle İş Hayatına Giren Kadınların “Kadınlık” Deneyimlerine Dair Bir Sosyolojik Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 2(2), 238-260.

Kurtuldu, K. ve Şahin, E. (2018). Göçün kadın yaşamı ve sağlığı üzerine etkileri. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 1(1), 37-46.

Küçük, H. (2022). Toplumsal cinsiyet bağlamında göç sürecinde kadın ve erkek. Toplumsal Politika Dergisi, 3(1), 26-37.

Lotfi, S. ve Porsuk, S. (2021). Türkiye’ye göç etmiş İranlı kadınların sosyo-ekonomik durumlarının değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(78), 1047-1059.

Mitchell, J. (1984). Women: The longest revolution: Essays on feminism, literature and psychoanalysis. Pantheon Books.

Oktay, F. G. (2020). Kadın göçün yoksulluğa etkisi: Isparta örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 167-183.

Öcal, A., Bulut, H., Ünübol, H. ve Hızlı Sayar, G. (2020). Göç eden kadınlarda depresyon ve somatizasyon. The Journal of Neurobehavioral Sciences, 7(1), 32–36.

Özbey, K. (2017). Göç, çalışma hayatı ve toplumsal cinsiyet: karşılaştırmalı perspektiften Hopa’da yerli ve kayıtdışı kadın işgücü. Karadeniz Araştırmaları, 14(56), 105-121.

Selim, S. (2017). Türkiye’de göç kadınlaşıyor mu? ekonometrik bir analiz. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(3), 43-63.

Solgun, C. ve Durat, G. (2017). Göç ve ruh sağlığı. Journal of human Rhythm, 3(3), 137-144.

Şeker, D. ve Uçan G. (2016). Göç sürecinde kadın. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(01), 199-214.

Şen, A. B. ve Vural, C. (2014). Suriye iç savaşında göç ve kadın. Yaratıcı Drama Dergisi, 9(17), 29-40.

Tamer, M. (2020). Göç, göçün nedenleri ve uluslararası göç üzerine kavramsal bir analiz. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(60), 2808-2818.

Tavukçu, E. ve Şahin, N. H. (2021). Türkiye’de göçün kadın yaşamına olan etkilerinin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 3(2), 89-101.

Türk Dil Kurumu. (t.y.). Göç. Güncel Türkçe Sözlük içinde. Erişim Adresi: https://sozluk.gov.tr/Erişim tarihi: 28.07.2026.

Tekeli, İ. (1978). Yerleşme yapısının uyum süreci olarak iç göçler. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 26

Tin, N. ve Alptekin, D. (2022). Tarihsel Süreçte Babalık Deneyimlerinin Toplumsal Cinsiyet Analizi. Sosyoloji Dergisi, 43, 155-191.

Topak, E. ve Çamur, G. (2022). Göçün Kadına Etkileri ve Sosyal Hizmet - Effects of Migration on Women and Social Work .Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7(1), 75-88.

Tuzcu, A. ve Ilgaz, A. (2015). Göçün kadın ruh sağlığı üzerine etkileri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(1), 56-67.

Ünal, V. (2016). Göçmenler, Sığınmacılar ve Mültecilerle Sosyal Hizmet, Adli Sosyal Hizmet Yaklaşım ve Müdahale (iç. ss. 259-270). Edit.: Didem Yücel ve M.Burak Gönültaş, 1.Basım, Ankara: Nobel Yayıncılık.

Ünlütürk - Ulutaş, Ç. ve Kalfa, A. (2009). Göçün Kadınlaşması ve Göçmen Kadınların Örgütlenme Deneyimleri, FeDergi: Feminist Eleştiri, Ankara Üniversitesi KASAUM Yayınları No:1, Sayı: 2, 12-28.

Yılmaz, A. (2014). Uluslararası göç: Çeşitleri, nedenleri ve etkileri. Turkish Studies, 9(2), 1685-1704.

Yılmaz, A. (2019). Göç ve kadın: “göçün feminizasyonu” ve kadın göçmenlerin durumu. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(01), 383-400.

Yiğittürk-Ekiyor, E. (2020). Kadın göçü ya da göçün kadınlaşması. Destandan güncele doğudan batıya kadın üzerine tartışmalar (iç. ss. 215–236), Edt.: Aysel Günindi Ersöz, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Zastrow, Ç. (2015). Cinsiyetçilik ve Eşitliği Sağlama Çabaları, Sosyal Hizmete Giriş (iç. ss. 595-635). Edt.: Durdu Baran-Çiftçi, Ankara: Nika Yayınları.

Yayınlanan

15 Ekim 2026

Lisans

Lisans