The Discursive Construction of Masculine Identity In Literature: Toward a Theoretical And Methodological Framework
Özet
Bu çalışma, edebî metinlerde erkek kimliğinin yalnızca temsil edilen toplumsal ya da psikolojik bir kategori olarak değil, söylemsel, anlatısal ve simgesel süreçler aracılığıyla inşa edilen bir oluşum olarak ele alınması gerektiği düşüncesinden hareket etmektedir. Erkeklik çalışmaları ile edebiyat kuramı arasında yöntemsel bir ilişki kurmayı amaçlayan bölümde, Raewyn Connell’in hegemonik erkeklik, Judith Butler’ın toplumsal cinsiyet performativitesi ve Pierre Bourdieu’nün simgesel tahakküm yaklaşımları; Dominique Maingueneau ve Patrick Charaudeau’nun söylem kuramları ile Vladimir Propp’un anlatısal işlevler anlayışı çerçevesinde birlikte değerlendirilmektedir. Bu kuramsal tartışmadan hareketle erkek kimliğinin edebî metinlerdeki kuruluşunu incelemek üzere beş düzeyli bir çözümleme modeli önerilmektedir: sözcüksel ve anlamsal göstergeler, sözceleme konumları, anlatısal işlevler, simgesel iktidar ilişkileri ve kimliğin kriz ya da dönüşüm süreçleri. Önerilen model, erkekliğin edebiyatta sabit ve evrensel bir öz olarak değil, dilsel tercihler, anlatı yapıları, toplumsal hiyerarşiler ve kültürel normlar aracılığıyla sürekli yeniden üretilen, sorgulanan ve dönüşen bir kimlik biçimi olarak incelenmesine olanak sağlamaktadır. Böylelikle çalışma, farklı dönem ve türlerden edebî metinlere uygulanabilecek disiplinlerarası bir yöntemsel çerçeve geliştirmeyi hedeflemektedir.
Referanslar
Amossy, R. (2010). La présentation de soi: Ethos et identité verbale. Presses Universitaires de France.
Bourdieu, P. (2001). Masculine domination (R. Nice, Trans.). Stanford University Press.
Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge.
Butler, J. (1993). Bodies that matter: On the discursive limits of sex. Routledge.
Charaudeau, P. (1983). Langage et discours: Éléments de sémiolinguistique. Hachette.
Charaudeau, P. (2005). Le discours politique: Les masques du pouvoir. Vuibert.
Connell, R. W. (1995). Masculinities. University of California Press.
Connell, R. W., & Messerschmidt, J. W. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the concept. Gender & Society, 19(6), 829–859.
Foucault, M. (1972). The archaeology of knowledge (A. M. Sheridan Smith, Trans.). Pantheon Books.
Maingueneau, D. (2004). Le discours littéraire: Paratopie et scène d’énonciation [E-book edition]. Armand Colin.
Maingueneau, D. (2014). Discours et analyse du discours: Une introduction [E-book edition]. Armand Colin.
Propp, V. (1968). Morphology of the folktale (L. Scott, Trans.; 2nd ed.). University of Texas Press.