Olay Yeri Yönetimi
Özet
Olay yeri yönetimi, adli soruşturmalarda çağ dışı "sanıktan delile" anlayışı yerine modern "delilden sanığa" ulaşma ilkesi ve Edmond Locard'ın "her temas bir iz bırakır" prensibi doğrultusunda suçların aydınlatılmasında kritik bir rol oynamaktadır. Başarılı bir olay yeri inceleme süreci; olay yerinin doğru belirlenmesi, sınırlarının güvenlik şeridi veya barikatlarla muhafaza altına alınması, yetkisiz kişilerin girişinin ve kontaminasyon riskinin engellenmesiyle başlar. Olay yerine ilk intikal eden ekibin can güvenliğini sağlama, acil yardım çağırma, tehlikeli durumları değerlendirme ve delillerin konumunu değiştirmeden koruma sorumlulukları bulunurken; uzman olay yeri ekipleri alanı fotoğraf, video, kroki ve detaylı notlarla kayıt altına alır. Olay yerindeki biyolojik, kimyasal, balistik, dijital ve fiziksel bulguların usulüne uygun toplanması, etiketlenmesi, yetkisiz erişimden korunarak uygun koşullarda muhafazası ve delil gözetim zincirine tabi tutulması adalet sisteminin güvenilirliği için hayati önem taşır. Bunun yanı sıra, olay yeri personelinin mağdur ve mağdur yakınlarının travmatik ruh halini, akut psikolojik belirtilerini ve mağdur tipolojilerini göz önünde bulundurarak saygılı, duyarlı ve ikincil mağduriyet yaratmayacak profesyonel bir iletişim kurması gerekmektedir. Cumhuriyet Başsavcılıkları, kolluk kuvvetleri, kriminal laboratuvarlar ve uzmanlar arasındaki eşgüdüm ve bilimsel metodolojiye sadakat, kamu vicdanını rahatlatan adil kararların alınmasını sağlar.
Referanslar
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (Madde 38). Available At: https://mevzuat.gov.tr. Erişim Tarihi: 22.07.2020
Introduction to Forensic Science And The Law. Available At: https://casdschools.org. Erişim Tarihi: 22.07.2020
Miller, M.T. Crime Scene Investigation. Forensic Science: An Introduction to Scientific and Investigative Techniques. 2003; 115-135.
Lee HC, Pagliaro EM. Forensic Evidence and Crime Scene Investigation. J Forensic Investigation. 2013; 1(1): 5.
Houck M, Crispino F, McAdam T. 2017. The Science of Crime Scenes 2nd Edition. Academic Press
Fisher BAJ, Tilstone WJ, Woytowicz C. 2009. Introduction to Criminalistics: The Foundation of Forensic Science. Cambridge. Academic Press
Gültekin Ö. Olay Yeri İncelemesinde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. TAAD, 20M ,2(2).473-508
Celbiş O, İşcan MY. Adli Bilimler 2016; Akademisyen Kitapevi. Ankara
Yükseloğlu EH, Özcan ŞŞ, Ceylan B. Olay Yeri İncelemesi ve Türkiye'deki Uygulamalar 2008; 10(1): 61-80
Smith, PA, Baber, C, Hunter, J, Butler, M. Measuring Team Skills in Crime Scene Investigation: Exploring Ad Hoc Teams. Ergonomics. 2008; 51(10): 1463-1488
Reno, J, Marcus, D, Robinson, L, Brennan, N, Travis, J. Crime Scene Investigation A Guide For Law Enforcement. 2000. Available At: https://www.ncjrs.gov. Erişim Tarihi: 23.07.2020
Ceylan B. İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı Doktora Tezi. 2008. Ülkemizde Olay Yeri İnceleme Uygulamalarına Genel Bakış ve Mevcut Sistemin Değerlendirilmesi. İstanbul
Mozayani A, Fisher CP. Forensic Evidence Management From the Crime Scene to the Court Room. 2017. Florida. CRC Press.
Seyhan E. Temel Patlayıcı Bilgileri ile Patlama Sonrası Olay Yeri İncelemesi 2015. Ankara. Seçkin Yayıncılık
Burgess, Wolbert ve Regehr, Cheryl.Victimology Concepts and Theories”, Victimology: Theories and Applications, Massachusetts: Jones and Bartlett Publishers, 2010.
Schafer, J. The Victim and His Criminal: A Study in Functional Responsibility, New York: Random House. 1968.
Işıktaç Yasemin, Adalet Psikolojisi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2013.
Mağdur Hakları Daire Başkanlığı, Mağdura Yaklaşım Kılavuzu, Ankara, 2016.
Füsun Sokullu-Akıncı, Viktimoloji (Mağdurbilim), 2. bs., İstanbul, Beta Yayınevi, 2008, s.10.
Polisin Adli Görevlerinin Yerine Getirilmesinde Delillerin Toplanması, Muhafazası ve İlgili Yerlere Gönderilmesi Hakkında Yönetmelik. Available At: http://www.vertic.org/media/National%20Legislation/Turkey/TR_By-law_Police.pdf Erişim Tarihi: 30/05/2020
Lee, W.C ve Khoo, B.E. Forensic Light Sources for Detection of Biological Evidences in Crime Scene Investigation: A Review.. Malaysian Journal of Forensic Sciences. 2010; 1:1-27.
Bayer, M. Olay Yeri İnceleme. 2003. Ankara. Songür Yayıncılık.
Karu, K ve Jain, AK. Fingerprint Classification. Pattern Recognition. 1996; 29 (3): 386-404
Ross, A, Jain, A ve Reisman J. A Hybrid Fingerprint Matcher. 2003. Pattern Recognition 36 (). 1661-1673
Cork, DL, Nair, VN, Rolph, JE. Some Forensic Aspects of Ballistic Imaging. 2010. The Challenge of Urban Policin (38) 473-501.
Ceza Muhakemeleri Kanunu. Available At: https://www.mevzuat.gov.tr. Erişim Tarih. 21.07.2020