Hastanede Yatan Hastanın Şiddet Eğiliminin Çok Boyutlu Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu
Özet
Bu çalışma, hastanede yatan 51 yaşındaki erkek bir hastanın sağlık çalışanına yönelik şiddet eylemi sonrasında başlatılan adli ve cezai ehliyet değerlendirme sürecini incelemektedir. Böbrek yetmezliği ve apse nedeniyle ameliyat edilen hasta, postoperatif dönemde ajite olarak sağlık personeline çakı ile saldırı ve tehditte bulunmuş, bunun üzerine "beyaz kod" verilmiştir. Yapılan tıbbi ve adli psikiyatrik değerlendirmelerde; operasyonun lokal anestezi altında gerçekleştiği, hastadaki kronik böbrek rahatsızlığına bağlı elektrolit dengesizliğinin stabil seyrettiği ve deliryum tablosunun bulunmadığı saptanmıştır. Ayrıca hastanın doktor bilgisi dışında kullandığı paroksetin ilacını kesip olay günü tekrar almasının kendi özgür iradesiyle gerçekleştiği ve mevcut anksiyete bozukluğunun nevrotik düzeyde kalarak cezai ehliyete etki etmediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, olay anında hastanın gerçeği değerlendirme ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin tam olduğu tespit edilerek TCK'nın 32. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğine ve cezai sorumluluğunun tam olduğuna karar verilmiştir. Adaletin doğru tecellisi için sağlıkta şiddet vakalarında altta yatan ruhsal bozuklukların ve deliryum gibi durumların dikkatli bir ayırıcı tanı ile incelenmesi büyük önem taşımaktadır.
Referanslar
Lavee Y, McCubbin HI, Olson DH. The Effect of Stressful Life Events and Transitions on Family Functioning and Well-Being. Journal of Marriage and Family 1987;49(4):857-73.
Seligman MEP, Rashid T, Parks AC. Positive psychology progress: Empirical validation of interventions. American Psychologist 2006;60:410- 21.
Fujita S, Ito S, Seto K, et al. Risk factors of workplace violence at hospitals in Japan. J Hosp Med 2012;7:79–84.
Campbell JC, Messing JT, Kub J, et al. Workplace violence: prevalence and risk factors in the safe at work study. J Occup Environ Med 2011;53:82–9.
Liu J, Gan Y, Jiang H, Li L, Dwyer R, Lu K, Yan S, Sampson O, Xu H, Wang C, Zhu Y, Chang Y, Yang Y, Yang T, Chen Y, Song F, Lu Z. Prevalence of workplace violence against healthcare workers: a systematic review and meta-analysis. Occup Environ Med. 2019 Dec;76(12):927-937. doi: 10.1136/oemed-2019-105849. Epub 2019 Oct 13. PMID: 31611310.
The Lancet Editorial. Ending Volance against doctors in China. Lancet. 2012; 379:1764
Vatansever Ç. Risk Değerlendirmede yeni bir boyut: Psikososyal tehlike ve riskler Çalışma ve toplum.2014; 1:117-138
Yaşar Teke H. Sağlık Çalışanına Şiddet; beyaz Kod Uygulaması ve Yasal Mevzuat. Edt:Saka En. Adli Tıp ve Adli Bilimlerde Klinik uygulamalara Bakış. Akademisyen Kitabevi 2019; 383-393
Teke Yaşar H, Aygün A. Burnout in physicians who are exposed to workplace violance . Journal Of Forensic and Legal Medicine 2020;69:1-6
Annagür B. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: risk faktörleri, etkileri, değerlendirilmesi ve önlenmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2010;2:161-73.
Kızmaz Z. Şiddetin sosyo kültürel kaynakları üzerine sosyolojik bir yaklaşım. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2006;16:247-67.
Kumari, A., Kaur, T., Ranjan, P., Chopra, S., Sarkar, S., & Baitha, U. (2020). Workplace violence against doctors: Characteristics, risk factors, and mitigation strategies. Journal of postgraduate medicine, 66(3), 149.
Workplace violence in the health sector. World Health Organization Survey Questionnaire ONU. Rapporto Italia. Rome (2019). Available online at: https://portale.fnomceo.it/sanita-ricerca-oms-nursing-up-un-infermieresu-10-ha-subito-violenza-fisica-sul-lavoro-e-il-4-e-stato-minacciato-conuna-pistola-nellultimo-anno/ (accessed June 7, 2020).
Wilson, J. E., Mart, M. F., Cunningham, C., Shehabi, Y., Girard, T. D., MacLullich, A. M., ... & Ely, E. W. (2020). Delirium. Nature Reviews Disease Primers, 6(1), 1-26.
Smith, P. J., Attix, D. K., Weldon, B. C., Greene, N. H. & Monk, T. G. Executive function and depression as independent risk factors for postoperative delirium. Anesthesiology 110, 781–787 (2009).
Wilson, K., Broadhurst, C., Diver, M., Jackson, M. & Mottram, P. Plasma insulin growth factor-1 and incident delirium in older people. Int. J. Geriatr. Psychiatry 20, 154–159 (2005).
American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th edn (DSM-5) (American Psychiatric Association Publishing, 2013).
Robinson TN, Eiseman B. Postoperative delirium in the elderly: diagnosis and management. Clinical interventions in Aging 2008:3(2) 344-351.
Ruiz- Neto PP, Moreira NA, Furlaneto ME. Postanesthetic delirium. Rev Bras Anestesiol. 2002 Apr;52(2):242-250.
Ceyhan D, Demirtaş K, Akkemik Ü. Propofol Kullanımı sonrası gelişen deliryum. Osmangazi Tıp dergisi. 40 (2):78-81
Han L, McCusker J, Cole M, Abrahamowicz M, Primeau F, Elie M. Use of medications with anticholinergic effect predicts clinical severity of delirium symptoms in older medical inpatients. Arch Intern Med 2001;161:1099–105
Gerra G, Zaimovic A, Gerra ML, et al. Pharmacology and toxicology of Cannabis derivatives and endocannabinoid Agonists. Recent Patents on CNS Drug Discovery 2010;45:46- 52.
Assareh, M., Ebrahimi, M. R., Rakhshani, T., ve Rai, A. R. (2016). Homicide offending and its main determinants in patients with schizophrenia or bipolar mood disorders. Archives of Psychiatry and Psychotherapy, 18(3), 27–31.