Çoklu Cinsel İstismar Olgularında Tespit Edilen Travma Sonrası Stres Bozukluğunun Olay ile İlliyet ve Nedensellik İlişkisinin Kurulması
Özet
Bu çalışma, cinsel şiddet ve istismar vakalarında mağdurlarda gelişen Travma Sonrası Stres Bozukluğunun (TSSB) adli psikiyatrik açıdan değerlendirilmesini ve olay ile illiyet/nedensellik bağının kurulmasının önemini ele almaktadır. Cinsel saldırı sonrasında en sık karşılaşılan psikiyatrik patolojilerden biri olan TSSB; olay öncesi, saldırı anı ve saldırı sonrası değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterebilir. Sunulan iki çocuk olgu üzerinden yapılan incelemede, birden fazla travma yaşayan bireylerde gelişen psikopatolojinin hangi eyleme dayandığının tespiti detaylandırılmıştır. İlk olguda TSSB cinsel saldırıdan ziyade terkedilme ve ihanete bağlı gelişirken; ikinci olguda ise kronik TSSB'nin daha önceki cinsel istismar olayına dayandığı, son olayın ise psikopatolojiye yol açmadığı saptanmıştır. Türk Ceza Kanunu'nda 2014 yılında yapılan değişiklikle ruh sağlığının bozulması maddesi nitelikli hal olmaktan çıkarılmış olsa da kasten yaralamanın ağır neticeleri kapsamında detaylı adli psikiyatrik muayene ve illiyet bağı tespiti, mağdur ile sanık haklarının korunması ve rehabilitasyon açısından kritik önemini korumaktadır.
Referanslar
Guidelines for medicolegal care for victims of sexual violence. World Health Organization. Genova 2003
Glover K, Olfson M, Gameroff MJ ve ark. (2010) Assault and mental disorders: a cross-sectional study of urban adult primary care patients. Psychiatr Serv, 61(10):1018-23.
Luce H, Schrager S, Gilchrist V (2010) Sexual assault of women. Am Fam Physician, 15;81(4):489-95.
Gökdoğan MR (2008) Cinsel saldırı konusunda çalışan adli hemşireye (SANE) duyulan gereksinim. Adli Tıp Bülteni, 13(2):69–77.
Karbeyaz K. Cinsel suç mağdurlarında “beden veya ruh sağlığında bozulma kavramı”, bu hususta düzenlenen adli raporların yargı kararı üzerindeki etkinliği, Adli Tıp Uzmanlık Tezi, Eskişehir 2009.
Stockdale MS, Logan TK, Weston R. Sexual harassment and posttraumatic stress disorder: damages beyond prior abuse. Law Hum Behav 2008 Dec 30.
La Flair LN, Franko DL, Herzog DB. Sexual assault and disordered eating in Asian women. Harv Rev Psychiatry 2008; 16: 248-257.
Faravelli C, Giugni A, Salvatori S, Rica V. Psychopathology after rape. Am J Psychiatry 2004;161:1483-1485.
Krug EG, Dahlberg LL, Mercy JA, Zwi AB, Lozano R, editors. Child abuse and neglect by parents and other caregivers. In: World Report on Violence and Health, World Health Organization, Geneva, 2002, s. 57-86.
Kendall-Tackett K. The Long-term health effects of child sexual abuse. In: Goodyear-Brown P, ed..Handbook of Child Sexual Abuse. Identification, Assessment and Treatment , New Jersey: John Wiley & Sons. 2012, s. 49-70.
Green AH (1996) Child sexual abuse. Child and Adolescent Psyhiatry, M Lewis (Ed), Baltimore. Williams and Wilkins, s.1041–8
Demirci Ş, Doğan HK, Erkol Z, Deniz İ. Konya’da cinsel istismar yönünden muayenesi yapılan çocuk olguların değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri J Foren Med 2008; 5: 43–49.
Karakaya I, Coşkun A, Ağaoğlu B, Şişmanlar ŞG, Yıldız Ö, Memik NÇ, Biçer Ü. Cinsel istismara maruz kaldığı bildirilen olguların ruhsal değerlendirme sonuçları. Adli Tıp Bülteni 2006;11(2):53–58
Ullman SE, Filipas HH, Townsend SM. Psychosocial correlates of PTSD symptom severity in sexual assault survivors. J Trauma Stres 2007; 20: 821-831,
Krahe B. Childhood sexual abuse and revictimization in adolescence and adulthood. Journal of Personal & Interpersonal Loss 2000; 5:149-166.
Elklit A, Christiansen DM (2010) ASD and PTSD in rape victims. J Interpers Violence 25: 1470–1488.
Masho SW, Ahmed G (2007) Age at sexual assault and posttraumatic stress disorder among women: prevalence, correlates, and implications for prevention. J Womens Health (Larchmt) 16: 262–271.
Amerikan Psikiyatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ ndan, çev. Köroğlu E. Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2013.
Gölge ZB (2005) Cinsel travma sonrası oluşan ruhsal sorunlar. Nöropsikiyatri Arşivi, 42(1):19-28.
Davidson JRT, Smith RD (1990) Traumatic experience in psychiatric outpatients. Journal of Traumatic Stress, 3: 459-76
Türk Ceza Kanunu. Kanun Numarası: 5237, Kabul Tarihi: 12.10.2004, Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 01.06.2005, Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 25611.
Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. Kanun Numarası: 6545, Kabul Tarihi: 18.06.2014, Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2014, Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 29044.
Charney D, Deutch A, Krystal J, Southwick S, Davis M. Psychobiologic mechanisms of posttraumatic stress disorder. Archives of General Psychiatry 1993;50(4):294
Ashby BD, Kaul P. Post-traumatic Stress Disorder After Sexual Abuse in Adolescent Girls. Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology 2016;29(6):531-6.
Kaplan H, Sadock B. Clinical Psychiatry. Abay E (translation in Turkish),2004;1:541-4. 5. Bisson JI, Cosgrove S, Lewis C, Roberts NP. Post-traumatic stress disorder. BMJ 2015;351.
Ask E, Dorte Mc. Risk factors for posttraumatic stress disorder in female help-seeking victims of sexual assault. Violence And Victims; 28: 2013(3)
Öztürk MO, Uluşahin NA. Ruh Sağlığı ve Bozuklukları 13. Baskı, BAYT Bilimsel Araştırmalar Basın Yayın Ve Tanıtım Ltd. Şti. Ankara, 2015: 380-390.
Tükel R, Alkın T. Anksiyete Bozuklukları. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları, BAYT Bilimsel Araştırmalar Basın Yayın Ve Tanıtım Ltd. Şti. Ankara 2006: 385-466.
Bilgiç S. Travma sonrası stres bozukluğu ve akut stres bozukluğu ile uyum bozukluğunun klinik açıdan karşılaştırılması. Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir, 2011.
Birrell PJ, Freyd JJ. Betrayal trauma: Relational models of harm and healing. Journal of Trauma Practice 2006; 5: 49-63.
Campbell R, Sefl T, Barnes HE, Ahrens CE, Wasco SM, Zaragoza-Diesfeld Y. Community services for rape survivors: enhancing psychological well-being or increasing trauma? J Consult Clin Psychol 1999;67:847-58.
Green B, Kaltman S. Recent research findings on the diagnosis of PTSD. Posttraumatic stress disorder in litigation: Guidelines for forensic assessment. 2004:19.