Frontotemporal Demans ve Suç Davranışı: Bir Olgu Sunumu

Yazarlar

Ali Metehan Çalışkan

Özet

Bu olgu sunumunda, yaklaşık 50 yaşlarında, daha önce özel bir şirkette üst düzey yönetici olarak çalışmış ve 5 yıl önce emekli olmuş bir erkek hastanın frontotemporal demans (FTD) zemininde gelişen suç davranışı ve adli psikiyatrik değerlendirmesi ele alınmaktadır. Yaklaşık bir yıl önce başlayan davranış değişiklikleri; disinhibisyon, empati kaybı, tanıdık olmayan kişilerle aşırı samimi iletişim, uygunsuz gülmeler, tekrarlayıcı ve istifçi davranışlar, aşırı çikolata tüketimine bağlı belirgin kilo alımı ve muslukları açık unutma gibi semptomlarla seyretmiştir. Hastanın marketlerden ödeme yapmadan eşya alması neticesinde işlediği hırsızlık suçu nedeniyle cezai ehliyetinin değerlendirilmesi istenmiştir. Standardize Mini Mental Durum Testi (SMMT) puanı 24/30 olarak saptanan hastanın beyin MRG'si normal bulunurken, PET incelemesinde sağ anterior temporal ve frontal bölgelerde hipoperfüzyon tespit edilmiştir. Eylemlerinin yanlış olduğunu ve hukuki sonuçlarını bilmesine rağmen kompulsif dürtülerini engelleyemeyen ve empatik karar verme yetisi bozulan hastaya FTD tanısı konulmuş, Türk Ceza Kanunu'nun 32/1. maddesi kapsamında suç tarihinde cezai ehliyetinin bulunmadığına karar verilmiştir. Bu vaka, özellikle orta veya ileri yaşta ilk kez ortaya çıkan sosyopatik ve suç davranışlarında FTD gibi nörodejeneratif bozuklukların mutlaka dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Referanslar

World Health Organization (2020). Dementia (01/04/2021 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia adresinden ulaşılmıştır).

Livingston G, Huntley J, Sommerlad A, et al. Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet Commission. Lancet 2020; 396(10248): 413-46.

Duong S, Patel T, Chang F. Dementia: What pharmacists need to know. Can Pharm J (Ott) 2017; 150(2): 118-29.

Bateman DR, Gill S, Hu S, et al. Agitation and impulsivity in mid and late life as possible risk markers for incident dementia. Alzheimers Dement (N Y) 2020; 6(1): e12016.

Jütten LH, Mark RE, Wicherts JM, Sitskoorn MM. The Effectiveness of Psychosocial and Behavioral Interventions for Informal Dementia Caregivers: Meta-Analyses and Meta-Regressions. Journal of Alzheimer's Disease 2018; 66(1): 149-72.

Phan SV, Osae S, Morgan JC, Inyang M, Fagan SC. Neuropsychiatric Symptoms in Dementia: Considerations for Pharmacotherapy in the USA. Drugs in R&D 2019; 19(2): 93-115.

Association AP. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®): American Psychiatric Pub; 2013.

Rossor MN, Fox NC, Mummery CJ, Schott JM, Warren JD. The diagnosis of young-onset dementia. Lancet Neurol 2010; 9(8): 793-806.

Cunningham EL, McGuinness B, Herron B, Passmore AP. Dementia. Ulster Med J 2015; 84(2): 79-87.

Bang J, Spina S, Miller BL. Frontotemporal dementia. The Lancet 2015; 386(10004): 1672-82.

Olney NT, Spina S, Miller BL. Frontotemporal Dementia. Neurol Clin 2017; 35(2): 339-74.

Mendez MF. The unique predisposition to criminal violations in frontotemporal dementia. J Am Acad Psychiatry Law 2010; 38(3): 318-23.

Neary D, Snowden JS, Gustafson L, et al. Frontotemporal lobar degeneration: a consensus on clinical diagnostic criteria. Neurology 1998; 51(6): 1546-54.

Jette N, Maxwell CJ, Fiest KM, Hogan DB. Systematic Reviews and Meta-Analyses of the Incidence and Prevalence of Dementia and Its Commoner Neurodegenerative Causes. Can J Neurol Sci 2016; 43 Suppl 1: S1-2.

Hogan DB, Jette N, Fiest KM, et al. The Prevalence and Incidence of Frontotemporal Dementia: a Systematic Review. Can J Neurol Sci 2016; 43 Suppl 1: S96-S109.

Çıkrıkçılı U. Frontotemporal Demans. Turkiye Klinikleri Geriatrik Psikiyatri Özel Sayısı 2016; 9(4): 58-64.

Rascovsky K, Hodges JR, Knopman D, et al. Sensitivity of revised diagnostic criteria for the behavioural variant of frontotemporal dementia. Brain 2011; 134(Pt 9): 2456-77.

Lansdall CJ, Coyle-Gilchrist IT, Jones PS, et al. Apathy and impulsivity in frontotemporal lobar degeneration syndromes. Brain 2017; 140(6): 1792-807.

O'Connor CM, Clemson L, Hornberger M, et al. Longitudinal change in everyday function and behavioral symptoms in frontotemporal dementia. Neurology: Clinical Practice 2016; 6(5): 419-28.

Cosseddu M, Benussi A, Gazzina S, et al. Progression of behavioural disturbances in frontotemporal dementia: A longitudinal observational study. European journal of neurology 2020; 27(2): 265-72.

Liljegren M, Naasan G, Temlett J, et al. Criminal behavior in frontotemporal dementia and Alzheimer disease. JAMA Neurol 2015; 72(3): 295-300.

Haußmann R, Krug C, Noppes F, Brandt M, Lange J, Donix M. [Criminal behavior in frontotemporal dementia and Alzheimer's disease]. Nervenarzt 2021.

Yayınlanan

14 Ekim 2021

Lisans

Lisans