Tıbbi ve Adli Yönleriyle Cinsiyet Geçiş Sürecini Tamamlamış İki Olgu

Yazarlar

Emre Durcan
https://orcid.org/0000-0001-6803-4977
Şenol Turan
Pınar Kadıoğlu

Özet

Bu çalışma, cinsiyet disforisi (CD) yaşayan biri trans erkek (TE), diğeri trans kadın (TK) olmak üzere iki olgunun cinsiyet geçiş sürecini tıbbi, hukuki ve sosyal boyutlarıyla ele almaktadır. CD, biyolojik cinsiyet ile cinsiyet kimliği arasındaki uyumsuzluktan doğan huzursuzluk olarak tanımlanmakta olup tanı, takip ve tedavi süreçleri psikiyatri, endokrinoloji ve cerrahi disiplinlerin yer aldığı multidisipliner bir yaklaşım gerektirmektedir. İlk olgu (TE), Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde hekim kontrolünde psikiyatrik değerlendirme, testosteron tedavisi, bilateral mastektomi ve Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 40. maddesi uyarınca mahkeme kararıyla üreme organlarının çıkarılması süreçlerini tamamlayarak yeni kimliğini almıştır. İkinci olgu (TK) ise yurt dışında kendi imkânlarıyla bilinçsiz hormon kullanımı ve cerrahi operasyonlar geçirdikten sonra Türkiye'de hekim takibine başvurmuş ve hukuki süreci tamamlamıştır. Süreçte hormon tedavisinin olası kardiyovasküler, hematolojik ve hepatik yan etkileri ile karaciğer yağlanması riskleri nedeniyle düzenli hekim takibinin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca, toplumsal önyargılar, bürokratik engeller ve transfobik yaklaşımların bireylerin takipsiz kalmasında ve süreçlerin uzamasında rol oynadığı belirtilmekte; TMK 40. maddedeki "üreme yeteneğinden sürekli yoksun olma" şartına ilişkin yasal tartışmalar ve Anayasa Mahkemesi ile AİHM kararlarına da dikkat çekilmektedir.

Referanslar

American Psychiatric Association. DSM-5 Diagnostic Classification. Içinde: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. American Psychiatric Association; 2013. doi:10.1176/appi.books. 9780890425596.x00DiagnosticClassification.

Guidelines for psychological practice with transgender and gender nonconforming people. Am. Psychol. 2015;70(9):832–864.

Zucker KJ. Epidemiology of gender dysphoria and transgender identity. Sex. Health 2017;14(5):404.

Hembree WC, Cohen-Kettenis P, Delemarre-van de Waal HA, Gooren LJ, Meyer WJ, Spack NP, Tangpricha V, Montori VM. Endocrine Treatment of Transsexual Persons:An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J. Clin. Endocrinol. Metab. 2009;94(9):3132–3154.

Gooren LJ. Care of Transsexual Persons. N. Engl. J. Med. 2011;364(13):1251–1257.

Turkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Diabetes Mellitus Calışma ve Eğitim Grubu. Adrenal ve Gonadal Hastalıklar Kılavuzu 2020. 16. Baskı. Ankara: Bayt Yayınları; 2020. Available at: https://temd.org.tr/admin/uploads/tbl_kilavuz/20210104142630-2021tbl_kilavuz72fa0dcdc2.pdf.

Durcan E, Kavla Y, Sahin S, Korkmaz OP, Durcan G, Ozkaya HM, Kadioglu P, Turan S. Transphobic Attitudes of Physicians Who Play an Active Role in the Gender-Affirming Treatment in Turkey. Sex. Res. Soc. Policy 2021. doi:10.1007/s13178-021-00560-3.

Yayınlanan

14 Ekim 2021

Lisans

Lisans