Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantıları, Panik Bozukluk ve Travma Sonrası Büyüme: Bir Vaka Örneği
Özet
Bu çalışma, 37 yaşındaki kadın hasta A.Z. üzerinden çocukluk çağı travmatik yaşantılarının panik bozukluğu ve travma sonrası büyüme üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çocukluk döneminde annesi tarafından terk edilen, babasından ve üvey annesinden fiziksel ve duygusal şiddet, üvey abisinden ise cinsel şiddet gören hasta, 16 yaşında görücü usulü evlendirilmiş ve eğitimi sekteye uğramıştır. 2009'daki boşanmasının ardından terleme, uyuşma, nefes darlığı ve agorafobik kaçınma gibi panik bozukluk belirtileri göstermeye başlayan hasta, yaşadığı ağır travmalara rağmen TSSB tanı kriterlerini karşılamamış, bilişsel davranışçı terapi (BDT) sürecinde panik ve depresyon puanlarında belirgin bir düşüş kaydedilmiştir. İçinde bulunduğu tüm zorluklara karşın açıktan liseyi bitiren, bir şirkette muhasebeci olarak çalışan ve kızına destek olan A.Z., travmatik olaylar karşısında uyum sağlama, mücadele etme ve kişisel gelişim gösterme becerisini ifade eden travma sonrası büyümenin açık bir örneğini sunmaktadır. Makale, çocukluk çağı travmalarının her zaman yalnızca psikopatolojiyle sonuçlanmadığını, olumlu psikolojik dönüşümlere ve travma sonrası büyümeye de imkân tanıyabileceğini adli ve ruh sağlığı alanındaki uzmanlara vurgulamaktadır.
Referanslar
Akcan, G . (2018). Travma Sonrası Büyüme: Bir Gözden Geçirme . Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi , , 61-70 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/buefd/issue/41874/505156
Aktepe, E., ve Atay, İ. M. (2017). Çocuk evlilikleri ve psikososyal sonuçları. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 9(4), 410-420
Amerikan Psikiyatri Birliği (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal elkitabı (DSM 5). E. Köroğlu. (Çev.). (5. Baskı). Ankara: HYB Yayıncılık.
Ateş, N , Arcan, K . (2018). Panik Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Terapi: Bir Olgu Sunumu . AYNA Klinik Psikoloji Dergisi , 5 (3) , 61-78 . DOI: 10.31682/ayna.468240
Clark DA, Beck AT. (2010) Cognitive Therapy of Anxiety Disorders, Science and Practice, The Guilford Press A Division of Guilford Publications, Inc. 72 Spring Street, New York, NY 10012.
Demirci, K. (2016). Çocukluk Çağı Travmaları ve Obsesif Kompulsif Belirtilerin İlişkisinin İncelenmesi. Journal of Mood Disorders, 6(1), 7–13. https://doi.org/10.5455/jmood.20160303113111
Duman, N . (2019). TRAVMA SONRASI BÜYÜME VE GELİŞİM . Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi , 4 (7) , 178-184 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ijar/issue/43278/493781
Fırat, S., İltaş, Y. ve Gülmen, M. K. (2017). Türk Ceza Kanunu’nda çocukların cinsel istismar suçu: beş olgu sunumu. Adli Tıp Bülteni. 22(1), 76-81.
Gürhan, N. (2015) Her Yönüyle Çocuk İstismarı ve İhmali (Sağlık-Yasa-Eğitim ve Aile Boyutu). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri
Helvacı Çelik, F. ve Hocaoğlu, Ç. (2018). Çocukluk Çağı Travmaları: Bir Gözden Geçirme . Sakarya Tıp Dergisi, 8 (4) , 695-711 . DOI: 10.31832/smj.454535
İMDAT & ASUMA. (2018). Türkiye’de Çocuk İstismarı Raporu-2. https://cohum.giresun.edu.tr/Files/ckFiles/cohum-giresun-edu-tr/RAPOR-%C3%87OCUK-%C4%B0ST%C4%B0SMARI-tam_v2_cleancopy.pdf
İMDAT & ASUMA. (2019). 30. Yılında Türkiye’de Çocuk Haklarının Durumu. https://www.imdat.org/30-y%C4%B1l%C4%B1nda-%C3%A7ocuk-haklar%C4%B1n%C4%B1n-durumu
Kara, B., Biçer, Ü., Gökalp, A.S. (2004), “Çocuk İstismarı”, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 47: ss.140-151.
Katip, C. (2021). Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri, Temel Psikolojik İhtiyaçlar, İrrasyonel İnanışlar ve Duygudurum Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Kılıç, H.S., Yalçınkaya Alkar, Ö. (2021). Panik Bozukluk için Bilişsel Davranışçı Terapi Süreci ve Sonucunu Yordayan Faktörler: Değişim Mekanizmalarına Bir Bakış. J Cogn Behav Psychother Res. https://doi.org/10.5455/JCBPR.138819
Özgentürk, İ. (2014). Çocuk istismarı ve ihmal. International Journal of Human Sciences, 11(2), 265-278. doi: 10.14687/ijhs.v11i1.2943
Pilecki B, Arentoft A, McKay D. (2011) An evidencebased causal model of panic disorder. J Anxiety Disord.;25:381-8.
Polat, O. (2001). Çocuk ve şiddet. İstanbul: Der Yayınları. 245-249
Taner, Y., ve Gökler, B. (2004). Çocuk istismarı ve ihmali: Psikiyatrik yönleri. Acta Medica,Hacettepe Tıp Dergisi, 35(2), 82-86
Tüzün, D. (2021). Üniversite Öğrencilerinde Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantıları Ve Travma Sonrası Stres Belirtileri Arasındaki İlişkide Belirsizliğe Tahammülsüzlüğün Düzenleyici Rolünün İncelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Şenyuva G. (2019) Panik bozukluğunda kognitif davranış terapisi. Bahadır G, Ertekin E, editörler. Farklı Tanı Gruplarında Bilişsel Davranışçı Terapiler. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri: 15-20.
Yiğit, İ. ve Erden, G. (2015). Çocukluk çağı istismar yaşantıları ile genel psikolojik sağlık arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şemaların aracı rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 30(75), 47-59.
Wang DS, Chung CH, Chang HA, Kao YC, Chu DM, Wang CC, Chen SJ, Tzeng NS, Chien WC. Association between child abuse exposure and the risk of psychiatric disorders: A nationwide cohort study in Taiwan. Child Abuse Negl. 2020 Mar;101:104362. doi: 10.1016/j.chiabu.2020.104362. Epub 2020 Jan 11. PMID: 31935531.