Solunum Sistemi (Systema Respiratorium)
Özet
Solunum sistemi, yaşam için gerekli olan oksijenin alınıp karbondioksitin uzaklaştırıldığı fizyolojik süreci yürütür ve dış ile iç solunum olmak üzere iki aşamadan meydana gelir. Solunum mekanizması aktif olan inspirasyon ve pasif olan ekspirasyon ile gerçekleşirken solunum yolları burun, yutak, gırtlak, soluk borusu ve bronşlardan oluşur. Sistemin ilk organı olan burun; havanın temizlenmesi, nemlendirilmesi, ısıtılması, ses üretimi ve koku almadan sorumludur. Burun boşluğunun mukoza katmanında koku ve solunum bölgeleri ayrılırken, etrafında yer alan paranasal sinüsler ise kafa kemiklerinin ağırlığını hafifleterek rezonans ve nemlendirmeye katkı sunar. Hem sindirim hem de solunum işlevi gören yutak (pharynx); nasopharynx, oropharynx ve laryngopharynx olmak üzere üç kısımda incelenir ve vücut savunmasında önemli role sahip Waldeyer lenfatik halkasını barındırır. Havanın iletilmesi, ses oluşumu ve yutma esnasında alt solunum yollarının korunmasını sağlayan gırtlak (larynx), üçü tek ve üçü çift olmak üzere dokuz kıkırdak yapıdan meydana gelir. Soluk borusu (trachea), C şeklindeki hiyalin kıkırdak halkalardan oluşarak iki ana bronşa ayrılır. Sistemin esas organı olan ve göğüs boşluğunda yer alan akciğerlerde (pulmones) gaz değişimi gerçekleşir; sağ akciğer üç, sol akciğer iki lobdan oluşur. Akciğerleri saran seröz zara pleura denirken göğüs boşluğunda iki akciğer arasında kalan bölge ise mediastinum olarak adlandırılır.
Referanslar
Arıncı K, Elhan A: Anatomi, Güneş Tıp Kitabevleri, 6.Baskı, İstanbul, 2016
Şenyılmaz Y, Saylam C: Anatomi: Ege Üniversitesi Basımevi, Bornova-İzmir, 1999
Şahin B:Sağlık Bilimleri İçin Resimli Temel Anatomi, İstanbul Tıp Kitabevi, İstanbul, 2019
Yıldırım M: Sağlık Yüksek Okulları İçin Resimli İnsan Anatomisi,6.Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 2019
Faiz O, Blackburn, Moffat D, Büyükmumcu M. (Çeviri Ed.) : Bir Bakışta Anatomi, 3. Baskı, İstanbul Tıp Kitabevleri, İstanbul, 2016
Gövsa Gökmen F: Sistematik Anatomi, İzmir Güven Kitabevi, İzmir,2008
Mutluay ŞD: Sağlık Bilimleri İçin Anatomi, Akademisyen Kitabevi, Ankara, 2020
Ozan H:Ozan Anatomi, Klinisyen Tıp Kitabevleri, 3. Baskı, 2013