PostCOVID Erişkin Moyamoya Olgusunda Anestezi Yönetimi
Özet
Bu olgu sunumunda, iki ay önce COVID-19 geçiren ve geçirilmiş enfeksiyonun tetiklediği düşünülen 25 yaşındaki erişkin kadın bir hastada saptanan Moyamoya hastalığının perioperatif anestezi yönetimi aktarılmaktadır. İntraventriküler hemoraji ve sızıntı yapan eksternal ventriküler drenaj öyküsü bulunan hasta, kraniotomi ve çoklu burr-hole revaskülarizasyon operasyonuna alınmıştır. Preoperatif değerlendirmede ASA 1 ve Mallampati skoru 1 olarak izlenen hastaya midazolam ile premedikasyon uygulanmış, intraoperatif dönemde ise sevofluran ve remifentanil tercih edilmiştir. Serebral perfüzyonu ve hemodinamik stabiliteyi korumak amacıyla Bispektral İndeks (BİS) ile anestezi derinliği izlenmiş, ortalama arter basıncı normotansif düzeyde (85–100 mmHg) tutulmuş ve normokarbi ile normotermi hassasiyetle sağlanmıştır. Multimodal analjezi ve ondansetron uygulaması sonrasında komplikasyonsuz şekilde ekstübe edilerek yoğun bakım ünitesine devredilen hasta, iki günlük takibin ardından beyin cerrahisi servisine taburcu edilmiştir. Moyamoya hastalarında perioperatif anestezi yönetiminin temel hedefi; normotansiyon, normokarbi, normotermi ve övolemiyi koruyarak serebral kan akımı ile oksijen sunumu arasındaki dengeyi kusursuz şekilde idame ettirmektir.
Referanslar
Burke GM, Burke AM, Sherma AK, et al. Moyamoya disease: a summary. Neurosurg Focus. 2009;26(4):E11.
Mesiwala AH, Sviri G, Fatemi N, et al. Long-term outcome of superficial temporal artery-middle cerebral artery bypass for patients with moyamoya disease in the US. Neurosurg Focus. 2008;24(2):E15
Roder C, Nayak NR, Khan N, et al. Genetics of Moyamoya disease. J Hum Genet. 2010;55(11):711-716
Zhang H, Zheng L, Feng L. Epidemiology, diagnosis and treatment of moyamoya disease. Exp Ther Med. 2019;17(3):1977-1984
Kainth D, Chaudhry SA, Kainth H, et al. Epidemiological and clinical features of moyamoya disease in the USA. Neuroepidemiology. 2013;40(4):282-287.
Dlamini N, Muthusami P, Amlie-Lefond C. Childhood moyamoya: looking back to the future. Pediatr Neurol. 2019;91:11-19.
Gattinoni L, Chiumello D, Rossi S. COVID-19 pneumonia: ARDS or not? Crit Care. 2020 Apr 16;24(1):154. doi: 10.1186/s13054-020-02880-z.
Carod-Artal FJ. Neurological complications of coronavirus and COVID-19. Rev Neurol. 2020 May 1;70(9):311-322.
Chow CCN, Magnussen J, Ip J, et al. Acute transverse myelitis in COVID-19 infection. BMJ Case Rep. 2020 Aug 11;13(8):e236720. doi: 10.1136/bcr-2020-236720.
Munz M, Wessendorf S, Koretsis G, et al. Acute transverse myelitis after COVID-19 pneumonia. J Neurol. 2020 Aug;267(8):2196-2197.
Iba T, Connors JM, Levy JH. The coagulopathy, endotheliopathy, and vasculitis of COVID-19. Inflamm Res. 2020 Dec;69(12):1181-1189.
Butterworth JF, Mackey DC, Wasnick JD. Morgan and Mikhail Klinik Anesteziyoloji. (F. Handan Cuhruk, Çev. Ed.). Ankara: Güneş Kitap Evi, 2015.
Oliveira CR, Bernardo WM, Nunes VM. Benefit of general anesthesia monitored by bispectral index compared with monitoring guided only by clinical parameters. Systematic review and meta-analysis. Braz J Anesthesiol. 2017 Jan-Feb;67(1):72-84.
Adachi K, Yamamoto Y, Kameyama E, et al. [Early postoperative complications in patients with Moyamoya disease--a comparison of inhaled anesthesia with total intravenous anesthesia (TIVA)]. Masui. 2005 Jun;54(6):653-7. Japanese.
Sato K, Shirane R, Yoshimoto T. Perioperative factors related to the development of ischemic complications in patients with moyamoya disease. Childs Nerv Syst. 1997 Feb;13(2):68-72.
Baykan N, Ozgen S, Ustalar ZS, et al. Moyamoya disease and anaesthesia: case report. Paediatr Anaesth 2005;15:1111–1115.
Gupta A, Gelb A, Duane D, et al (Eds.) (2013). Nöroanestezi ve Nöroyoğun Bakımın Esasları (Ülkü Aypar, Şennur Uzun Çev. Ed.) Ankara: Güneş Kitap Evi, 2013.
Zhang H, Zheng L, Feng L. Epidemiology, diagnosis and treatment of moyamoya disease. Exp Ther Med. 2019 Mar;17(3):1977-1984.
Hishikawa T, Sugiu K, Date I. Moyamoya Disease: A Review of Clinical Research. Acta Med Okayama. 2016 Aug;70(4):229-36.
Helander EM, Menard BL, Harmon CM, et al. Multimodal Analgesia, Current Concepts, and Acute Pain Considerations. Curr Pain Headache Rep. 2017 Jan;21(1):3. doi: 10.1007/s11916-017-0607-y.