Ultrason Fiziği ve Görüntü Artefaktları
Özet
Tanısal ultrasonografi (USG), insan kulağının işitme sınırı olan 20 Hz - 20.000 Hz üzerindeki yüksek frekanslı (1-20 MHz) ses dalgalarını kullanan; non-iyonizan, güvenli, ucuz ve erişilebilir bir görüntüleme yöntemidir. Acil tıpta travma değerlendirmesi, vasküler giriş sağlama ve yabancı cisim incelemesi gibi alanlarda yaygın kullanılan USG, kullanıcı bağımlı bir yöntem olduğu için temel teorik ve pratik eğitim gerektirir. Ses dalgaları cihazlarda 1540 m/sn sabit hızda kabul edilir ve piezoelektrik etki prensibiyle transdüserlerde üretilip yansıyan ekolar aracılığıyla elektrik sinyallerine dönüştürülür. Sesin dokulardaki yayılımı ve zayıflaması; akustik empedans, doku yoğunluğu ve geliş açısına bağlı olarak yansıma, kırılma, saçılma ve soğurulma süreçleriyle gerçekleşir. Ultrasonografide görüntüler A-mod (şiddet), B-mod (gri skala parlaklık) ve M-mod (hareket) modaliteleriyle elde edilirken; kan akış hızı ve yönü Renkli, Spektral ve Power Doppler yöntemleriyle değerlendirilir. Görüntü kalitesi aksiyel, lateral, zamansal ve kontrast çözünürlük parametreleriyle belirlenmektedir. Ayrıca inceleme esnasında tanıya yardımcı olabilen ya da hatalı değerlendirmelere yol açabilen akustik gölgelenme, kırılma (kenar) artefaktı, posterior akustik güçlenme, reverberasyon (yankılanma), gaz ve yansılama (ayna) gibi görüntü artefaktları ortaya çıkmaktadır.
Referanslar
Klinik Radyoloji. Tuncel E., 2002 Nobel & Güneş
ACEP Emergency Ultrasound Guidelines–2016 Approved and endorsed by the ACEP Board of Directors June 2016. American College of Emergency Physicians.
ACEP Policy Statement - Emergency Ultrasound Guidelines. 2016 (Approved by the ACEP Board of Directors June 2016)
Emergency medicine ultrasound policies and reimbursement guidelines. Emerg Med Clin N Am 22 (2004) 829–838
Gülsoy UK, Oyar O, Ultrasonografi Fiziği. İçinde: Radyolojide Temel Fizik Kavramlar, Ed: Oyar O. Nobel Tıp Kitapevi, İzmir
Ultrasound in Emergency Medicine. Emerg Med Clin N Am. 22 (2004) xv–xvi
Diagnostic Ultrasound. Rumack M.C, 2005 Mosby