Abdominal Aort Ultrasonografisi
Özet
Bu metin, acil serviste abdominal aort ultrasonografisinin (USG) kullanımını, teknik esaslarını ve klinik patolojilerini ele almaktadır. Ağrı, palpe edilen kitle, hipotansiyon ve senkop abdominal aort anevrizması (AAA) şüphesinde başlıca ultrasonografi endikasyonlarıdır. Erişkinlerde normal lümen çapı 2.5 cm'nin altında kabul edilirken, 3 cm ve üzeri ölçümler AAA olarak tanımlanır ve rüptür riski çap büyüdükçe belirgin şekilde artar. AAA en sık infrarenal bölgede fusiform veya sakküler tipte gelişir; lümen içinde tromboz izlenebilir. Görüntülemede 2-5 MHz konveks prob kullanılarak transvers ve sagittal planlarda inceleme yapılmalıdır. Çölyak trunkus, süperior ve inferior mezenterik arterler ile renal arterlerin çıkış noktaları anatomik değerlendirmede kritik rol oynar. Bağırsak gazları ve obezite görüntülemeyi zorlaştırabileceğinden prob basısı veya sol lateral dekübit pozisyonundan faydalanılabilir. Aort diseksiyonu ise lümen içi flep varlığıyla anevrizmadan ayırt edilmelidir. Rüptür şüphesi olan hemodinamik olarak stabil hastalarda ileri görüntüleme yöntemleri tercih edilmelidir.
Referanslar
Gillum, RF. Epidemiology of aortic aneurysm in the United States, J of Clin Epidemiology. 1995;48(11):289-1298.doi: 10.1016/0895-4356(95)00045-3.
U.S. Preventive Services Task Force. Screening for abdominal aortic aneurysm: recommendation statement. Ann Intern Med. 2005;142(3):198-202. doi:10.7326/0003-4819-142-3-200502010-00011
Wanhainen A. How to define an abdominal aortic aneurysm--influence on epidemiology and clinical practice. Scand J Surg. 2008;97(2):105-109. doi:10.1177/145749690809700204
Standring S. Chapter 61: Posterior abdominal wall and retroperitoneum. In: Drake RL, Vogl AW, Mitchell A, editors. Gray’s Anatomy, 42th Edition.Elsevier;(2021.p.1137-1149e2
Santos PVD, Barbosa ABM, Targino VA, et al. Anatomıcal Varıatıons Of The Celıac Trunk: A Systematıc Revıew. Arq Bras Cir Dig. 2018;31(4):e1403. doi:10.1590/0102-672020180001e1403
Wanhainen A, Themudo R, Ahlström H, Lind L, Johansson L. Thoracic and abdominal aortic dimension in 70-year-old men and women--a population-based whole-body magnetic resonance imaging (MRI) study. J Vasc Surg. 2008;47(3):504-512. doi:10.1016/j. jvs.2007.10.043.
Powell JT, Greenhalgh RM. Clinical practice. Small abdominal aortic aneurysms. N Engl J Med. 2003;348(19):1895-1901. doi:10.1056/NEJMcp012641
Powell JT, Greenhalgh RM, Ruckley CV, Fowkes FG. Prologue to a surgical trial. Lancet. 1993;342(8885):1473-1474. doi:10.1016/0140-6736(93)92939-q
Bengtsson H, Sonesson B, Bergqvist D. Incidence and prevalence of abdominal aortic aneurysms, estimated by necropsy studies and population screening by ultrasound. Ann N Y Acad Sci. 1996; 800:124. doi:10.1111/j.1749-6632.1996.tb33294.x
Cosford PA, Leng GC. Screening for abdominal aortic aneurysm. Cochrane Database Syst Rev. 2007;(2):CD002945. Published 2007 Apr 18. doi:10.1002/14651858.CD002945.pub2
Smith FC, Grimshaw GM, Paterson IS, Shearman CP, Hamer JD. Ultrasonographic screening for abdominal aortic aneurysm in an urban community. Br J Surg. 1993;80(11):1406-1409. doi:10.1002/bjs.1800801117
Morris GE, Hubbard CS, Quick CR. An abdominal aortic aneurysm screening programme for all males over the age of 50 years. Eur J Vasc Surg. 1994;8(2):156-160. doi:10.1016/s0950-821x(05)80451-7
Lederle FA, Johnson GR, Wilson SE; Aneurysm Detection and Management Veterans Affairs Cooperative Study. Abdominal aortic aneurysm in women. J Vasc Surg. 2001;34(1):122-126. doi:10.1067/mva.2001.115275
Scott RA, Bridgewater SG, Ashton HA. Randomized clinical trial of screening for abdominal aortic aneurysm in women. Br J Surg. 2002;89(3):283-285. doi:10.1046/j.0007-1323.2001.02014.x
Singh K, Bønaa KH, Jacobsen BK, Bjørk L, Solberg S. Prevalence of and risk factors for abdominal aortic aneurysms in a population-based study: The Tromsø Study. Am J Epidemiol. 2001;154(3):236-244. doi:10.1093/aje/154.3.236