Tüberküloz

Yazarlar

Kerim Abatay
Mukaddes Pekgenç Abatay

Özet

Mycobacterium tuberculosis basilinin neden olduğu tüberküloz (TB), dünya genelinde solunum yolu enfeksiyonuna bağlı ölümlerin başında gelen bulaşıcı bir hastalıktır. Türkiye'de 1918 yılından bu yana yürütülen ulusal TB kontrol programları sayesinde hastalık insidansı düşüş eğilimi göstermekte olup 2018 yılında 100 binde 14,1 seviyesinde gerçekleşmiş ve genel tedavi başarısı %84,6 olarak kaydedilmiştir. En sık halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, gece terlemesi, öksürük, balgam ve göğüs ağrısı gibi klinik belirtilerle seyreden tüberkülozda; HIV pozitifliği, yakın temas öyküsü, organ nakli ve immünsüpresif ilaç kullanımı başlıca risk faktörleri arasında yer almaktadır. Hastalığın kesin tanısı bakteriyolojik balgam incelemeleri ve kültürle konulurken; tanı sürecinde akciğer grafisi, nükleik asit amplifikasyon testleri (NAAT), tüberkülin deri testi (TDT) ve interferon gama salınım testlerinden (İGST) yararlanılmaktadır. Tedavi süreci, Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) sistemi altında 2 aylık 4'lü ilaçla başlangıç dönemi (HRZE) ve 4 aylık 2'li ilaçla idame dönemi (HR) olmak üzere standart rejimlerle yürütülmekte, ilaç direnci gelişen vakalar ise donanımlı merkezlere sevk edilmektedir. Akciğer dışı organ tutulumları vakaların yaklaşık %35'ini oluştururken, COVID-19 pandemisi döneminde karantina tedbirleri nedeniyle TB bildirim ve tedavi hizmetlerinde aksamalar meydana gelmiştir. Solunum yoluyla bulaşan bu iki hastalığın benzer semptomlar göstermesi nedeniyle çift yönlü tarama yapılması, enfeksiyon kontrol önlemlerine uyulması ve TB tedavisinin kesintisiz sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.

Referanslar

Rakel, Robert E. & Rakel, David P. (2019). Aile hekimliği. (Esra Saatçı, Çev. Ed.). Ankara: Güneş Tıp Kitebevi.

Kara, F. (2019). Tüberküloz tanı ve tedavi rehberi. (2). Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı.

T.C. Sağlık Bakanlığı (2017). Tüberküloz istatistikleri. (20/01/2021tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/tuberkuloz-istatistikler adresinden ulaşılmıştır).

World Health Organization (2020). Covid-19: Considerations for tuberculosis (TB) care. (15/02/2021 tarihinde https://www.who.int/docs/default-source/documents/tuberculosis/infonote-tb-covid-19.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Stop TB Partnership (2020). the potentıal ımpact of the covıd-19 response on tuberculosıs ın hıgh-burden countrıes: a modellıng analysıs (10/02/2021 tarihinde http://www.stoptb.org/assets/documents/covid/TB%20and%20COVID19_Modelling%20Study_5%20May%202020.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Goverment of India (2020). Annexure 1: Guidance note on Bi-directional TB-COVID screening and screening of TB among ILI/SARI cases. (25/02/2021 tarihinde https://tbcindia.gov.in/WriteReadData/l892s/60159559755DODDG_NTEP%20Rapid%20Response_Full.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Sayfalar

49-60

Gelecek

29 Ekim 2021

Lisans

Lisans