İshal ile Başvuran Hastaya Yaklaşım

Yazarlar

Şule Selçuk

Özet

İshal (diyare); dışkı miktarında artış, kıvamında azalma ve günde üçten fazla sulu dışkılama olarak tanımlanır. Tanısal süreçte süresine (akut, persisten, kronik), patofizyolojisine (osmotik, sekretuvar, inflamatuvar, motilite bozukluğu) ve kaynaklandığı bölgeye (ince veya kalın bağırsak) göre sınıflandırılır. Osmotik ishal emilemeyen maddelerden kaynaklanır ve açlıkla dururken; sekretuvar ishal artan sıvı-elektrolit salınımı nedeniyle oluşur ve açlıkta da devam eder. İnflamatuvar ishaller mukozal bütünlüğün bozulmasıyla kanlı-mukuslu dışkılamaya yol açar. İki haftadan kısa süren akut ishaller çoğunlukla viral veya bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanır. Akut tedavide ana unsur sıvı-elektrolit replasmanıdır; gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılmalı, ampirik antibiyotik sadece belirgin endikasyonlarda verilmelidir. Dört haftadan uzun süren kronik ishaller ise sinsi seyirli olup detaylı anamnez, fizik muayene, fekal/serolojik laboratuvar testleri ve gerektiğinde kolonoskopik biyopsi ile değerlendirilerek altta yatan nedene yönelik sevk ve tedavi planlanmalıdır.

Referanslar

Bresee JS, Marcus R, Venezia RA, Keene WA, Morse D, Thanassi M et al. The etiology of severe acute. gastroenteritis among adults visiting emergency departments in the United States. J Infect Dis. 2012;205:1374–81.

Liu L, Oza S, Hogan D, Perin J, RudanI, Lawn JE et al. Global, regional, and national causes of child mortality in 2000-13, with projections to inform post2015 priorities: an updated systematic analysis. Lancet. 2015;385:430–40.

GBD Diarrhoeal Diseases Collaborators. Estimates of global, regional, and national morbidity, mortality, and aetiologies of diarrhoeal diseases: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. Lancet Infect Dis. 2017;17:909-48.

Scallan E, Hoekstra RM, Angulo Fj, Tauxe RV, Widdowson M, Roy sl, et al. Foodborne illness acquired in the united states—major pathogens. Emerg Infect Dis. 2011;17(1):7-15.

Oude Munnink BB, van der Hoek l. Viruses Causing Gastroenteritis: The Known, The New and Those Beyond. Viruses. 2016;8(2):42.

Özütemiz AÖ.Birinci Basamakta İshalli Hastaya Yaklaşım.Güncel Gastroenteroloji 2015:19/3.150-6.

King CK, Glass R, Bresee js, Duggan C; Centers for Disease Control and Prevention. Managing acute gastroenteritis among children: oral rehydration, maintenance, and nutritional therapy. MMWR Recomm Rep. 2003;52(RR-16):1-16.

İnal AS,Kibar F,Yaman A,Taşova Y.Etiologic agents of acute gastroenteritis in adults.Cukurova Med J 2021;46(2):654-62.

Shane AL, Mody RK, Crump JA, Tarr PI, Steiner TS,Kotloff K et al. 2017 Infectious Diseases Society of America Clinical Practice Guidelines for the diagnosis and management of infectious diarrhea. Clin Infect Dis. 2017;65:45-80.

Coşkun D, Göktaş P, CeranN, ve ark. Dışkıdan izole edilen patojen bakteriler ve antibiyotik duyarlılıklarının değerlendirilmesi. İnfeks Derg.1998;12:481-4.

Pullukçu H, Aydemir Ş, Sipahi OR, Yamazhan T,Tünger A. 1999-2006 yılları arasında dışkı kültürlerinden izole edilen 439 Shigella kökeninin tür dağılımı ve antibakteriyel direnç durumu. ANKEM Derg. 2007;21:137-41.

Yamashiro T, Nakasone N, Higa N, Iwanaga M, Insisiengmay S, Phounane T, et al. Etiological study of diarrheal patients in Vientiane, Lao People’s Democratic Republic. J Clin Microbiol. 1998;36:2195-9.

Baird-Parker AC. Foodborne salmonellosis. Lancet.1990;336:1231-5.

Ramos JM, Alés JM, Cuenca-Estrella M, FernandezRoblas R, Soriano F. Changes in susceptibility of Salmonella enteritidis, Salmonella typhimurium, and Salmonella virchow to six antimicrobial agents in a Spanish Hospital,1980-1994. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 1997;16:678-81. hide references

Fine KD, Schiller LR. AGA technical review on the evaluation and management of chronic diarrhea. Gastroenterology. 1999;116(6):1464–1486.

Feldman M, Friedman LS, Sleisenger MH, eds. Sleisenger & Fordtran’s Gastrointestinal and Liver Disease: Pathophysiology, Diagnosis, and Management. 7th ed. Philedelphia, Pa.: Saunders; 2002: 137.

Whitehead WE. Diagnosing and managing fecal incontinence: if you don’t ask, they won’t tell. Gastroenterology. 2005;129(1):6.

Juckett G,Trivedi R. Evaluation of Chronic Diarrhea.Am Fam Physician. 2011 Nov 15;84(10):1119-1126.

Rodrigo L. Celiac disease. World J Gastroenterol. 2006;12(41):6585–6593.

Nelson DA Jr. Gluten-sensitive enteropathy (celiac disease): more common than you think. Am Fam Physician. 2002;66(12):2259–2266.

Phillips S, Donaldson L, Geisler K, Pera A, Kochar R. Stool composition in factitial diarrhea: a 6-year experience with stool analysis. Ann Intern Med. 1995;123(2):97–100.

Fernández-Bañares F, Salas A, Esteve M, Espinós J, Forné M, Viver JM. Collagenous and lympho-cytic colitis: evaluation of clinical and histological features, response to treatment, and long-term follow-up. Am J Gastroenterol. 2003;98(2):340–347.

Yayınlanan

5 Ocak 2022

Lisans

Lisans