ANAZARBOS AŞAĞI KENT SURLARI THE LOWER CITY WALLS OF ANAZARBOS

Yazarlar

Kenan Beşaltı
https://orcid.org/0000-0003-4965-6169

Özet

Bu çalışmada, Adana’nın Kozan ilçesindeki Dilekkaya köyünde yer alan Anazarbos Antik Kenti’nin yaklaşık 3 kilometre uzunluğundaki Erken Bizans Dönemi’ne ait Aşağı Kent Surları ayrıntılı olarak incelenmektedir. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan kentin bu araştırmadaki temel amacı, aşağı kent surları için zaman zaman kullanılan "Arap Surları" nitelemesinin yanlışlığını gösterip yapıyı doğru tarihsel bağlama oturtmaktır. Cilicia Secunda eyaletinin başkentliğini yapmış Anazarbos'un savunma sistemi; hendek, dış sur (proteichisma) ve asıl iç sur olmak üzere üç kademeli bir mimari tasarıma sahiptir. Surlar üzerinde yaklaşık 33 metre aralıklarla yerleştirilmiş 80 adet kare veya U planlı kule ile 4 adet ana kapı bulunmaktadır. Dış surların inşasında Roma Dönemi yapılarından sökülen devşirme malzemeler yoğun olarak kullanılırken, asıl surlarda isodomik kesme taş kaplama ve kireç harçlı moloz dolgu tekniği uygulanmıştır. Askeri savunma mühendisliği bakımından İstanbul Kara Surları, Antakya ve Zenobia surlarıyla önemli benzerlikler gösteren yapı, Konstantinopolis surlarının küçültülmüş bir örneğidir. MS 524 tarihindeki onarım yazıtı temel alındığında surların MS 4. yüzyıl başı ile 6. yüzyıl başı arasında inşa edildiği anlaşılmaktadır. Batı Kapısı üzerindeki Halife Mütevekkil yazıtı ve İslami süsleme ögeleri ise surların özgün Erken Bizans karakterini değiştirmeyen, Arap egemenliği döneminde yapılan sonraki müdahale ve onarımların izleridir.

In this study, the approximately 3-kilometer-long Lower City Walls of the Ancient City of Anazarbos, located in Dilekkaya village in the Kozan district of Adana and dating to the Early Byzantine Period, are examined in detail. The main objective of this research regarding the city, which is included on the UNESCO World Heritage Tentative List, is to demonstrate the incorrectness of the definition "Arabian Walls" occasionally used for the lower city walls and to place the structure into its correct historical context. The defense system of Anazarbos, which served as the capital of the province of Cilicia Secunda, features a three-layered architectural design consisting of a moat, an outer wall (proteichisma), and a main inner wall. The walls feature 80 square or U-planned towers positioned at intervals of approximately 33 meters, along with 4 main gates. While spolia materials salvaged from Roman Period structures were extensively used in constructing the outer walls, isodomic ashlar stone facing and lime-mortar rubble fill techniques were applied to the main walls. Demonstrating significant similarities in military defense engineering to the Land Walls of Istanbul, as well as the walls of Antioch and Zenobia, the structure represents a scaled-down version of the walls of Constantinople. Based on a repair inscription dated to 524 AD, it is understood that the walls were built between the early 4th century AD and the early 6th century AD. The inscription of Caliph Al-Mutawakkil and the Islamic decorative elements on the West Gate are traces of subsequent interventions and repairs carried out during the period of Arab rule that do not alter the original Early Byzantine character of the walls.

Referanslar

Ahunbay – Ahunbay 2000 Ahunbay, M. – Ahunbay, Z. “Recent Work on the Land Walls of Istanbul – Tower 2 to Tower 5” Dumbarton Oaks Papers, Vol. 54, pp. 227-239.

Arabacıoğlu – Aydemir 2008 Arabacıoğlu, P. –Aydemir, I. “Sur ve Kent İlişkisi Bağlamında İstanbul Kara Surları”, ABMYO Dergisi Sayı 10, 65-80)

Buyruk 2016 Buyruk, H. “Konumu Geçmişi ve Kimliği ile Anazarbos” Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sayı: 6, cilt:3, 695-710

Conybeare 1894 Conybeare, F. C. The Apology and Acts of Apollonius and Other Monuments of Early Christianity. S Sonnenschein&Company.

Crow 2013 Crow, J. “Fortification and The Late Roman East – From Urban Walls to Long Walls” Late Antique Vol. 8, No. 2, pp. 397-432.

De Giorgi 2011 De Giorgi, A. U. “Hellenistic Founders, Roman Builders: Anazarbos in Cilicia, Hellenismus in der Kilikia Pedias” Byzas, 14: 121-138.

Downey 1961 Downey, G. A History of Antioch in Syria From Seleucus to the Arab Conquest, Princeton.

Durukan 2015 Durukan M. “Anazarbus, Aegeai ve Tarsus Kentlerinin Ticaret Yollarıyla Bağlantısı” Çukurova Araştırmaları Dergisi, C.1, S.1, s.1-7.

Ergeç 2001 Ergeç, R. “Anazarbus Antik Kenti ve Nekropolü” Varia Anatolica, 13(1), 389-410.

Foss – Winfield 1986 Foss, C. – Winfield. D. Byzantine Fortifications. An Introduction, Pretoria

Gough 1952 Gough,M. “Anazarbus” Anatolian Studies, 2, 85-150.

Heberdey – Wilhelm 1896 Heberdey, R. - Wilhelm, A.Reisen in Kilikien, Wien.

Jacobs 2009 Jacobs, I. “Gates in Late Antiquity In The The Eastern Mediterranean” Babesch:Bulletin Antieke Beschaving, 84, 197- 213.

Juchniewicz 2013 Juchniewicz, K “Late Roman Fortifications in Palmyra.” Studia Palmyrénskie 12:193-202.

Lawrence 1979 Lawrence, A. W Greek Aims in Fortification, Clarendon Press, Oxford.

Lawrence 1983 Lawrence, A. W. “A Skeletal History of Byzantine Fortification” The Annual of the British School at Athens,Vol. 78, pp. 171-227.

MacEvitt 2007 MacEvitt C. H. Crusades and The Christian World of The East: Rough Tolerance, Pennsylvania.

Plinius Natural History,Vol 1. Wernerian Club, London.

Posamentir – Sayar 2006 Posamentir, R. – Sayar, M. H. “Anazarbos: ein Zwischenbericht aus der Metropole des Ebenen Kilikien” Istanbuler Mitteilungen, 56, 317-357.

Posamentir 2008 Posamentir, R. “Kulturkontakt Als Impuls Architektonischer Innovation: Austauch Und Inspiration In Anazarbos, Einer Vergessenen Grenzstadt Zwischen Ost Und West, DiskAB 9, s.89-106.

Posamentir 2011 Posamentir, R Anazarbos in LateAntiquity. Archaeology and the Cities of Asia Minor in Late Antiquity. Kelsey Museum Publications, 6, 205-224.

Sayar vd. 1993 Sayar M. H. vd. “Doğu Kilikya’da Epigrafi ve Tarihi – Coğrafya Araştırmaları 1991”, 10. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, s. 175 – 197.

Stephani Byzantii 2006 Stephani Byzantii, Ethnica, Volumen I: Α–Γ, Walter de Gruyer, Berlin.

Stewart 2013 Stewart.C.A. “Military Architecture in Early Byzantine Cyprus.” Cahiers du Centre d’Études Chypriotes 43.1: 285-304.

Teall, J. L. 1965 Teall, J. L. “The Barbarians in Justinian’s Armies” Speculum, Vol. 40, No. 2, pp. 294-322

Ünal – Girginer 2007 Ünal, A. G. – Girginer, S, K. Kilikya-Çukurova İlk Çağlardan Osmanlılar Dönemine Kadar Kilikya’da Tarihi Coğrafya. Tarih ve Arkeoloji: İstanbul: Homer Kitabevi.

Vegas López- Manzanares,F. 2008 Vegas López-Manzanares, F., vd. “A Preliminary Study Of The Praetorium Of The Zenobia-Halabieh City” Arché (No. 3, pp. 243-248). Instituto Universitario de Restauración del Patrimonio de la UPV.

http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR-44395/dunya-miras-gecici-listesi.html

http://gertrudebell.ncl.ac.uk/photos_in_album.php?album_id=3&start=140

Sayfalar

131-156

Yayınlanan

10 Ocak 2022

Lisans

Lisans