İlerlemiş Çürük Lezyonlarının Direkt Restoratif Tedavilerinde Güncel Yaklaşımlar
Özet
İlerlemiş çürük lezyonlarının direkt restoratif tedavilerinde amalgam, rezin kompozit ve cam iyonomer simanlar (CİS) güncel materyaller olarak öne çıkmaktadır. Posterior dişlerde uzun yıllardır başarılı olan amalgam, düşük maliyetine rağmen civa içeriği, mekanik bağlanması ve estetik eksikliği nedeniyle popülaritesini kaybetmektedir. Rezin kompozitler, estetik yapıları ve diş dokusuna bağlanabilirlikleri ile evrensel ilk tercihtir; ancak polimerizasyon büzülmesi en önemli dezavantajlarıdır. Bu büzülmeyi azaltmak ve mekanik özellikleri iyileştirmek amacıyla siloran bazlı kompozitler, ormoserler, nanokompozitler, tabakalama gerektirmeyen bulk fill sistemler, yapısal direnci artıran fiber takviyeli materyaller, iyon salımı yapan antibakteriyel kompozitler ve bonding ihtiyacını ortadan kaldıran self adeziv rezinler geliştirilmiştir. Diğer ana materyal grubu olan CİS’ler ise flor salımı ve antikaryojenik özellikleri sayesinde klinikte yaygın olarak tercih edilmektedir. CİS'lerin zayıf mekanik özelliklerini ve nem duyarlılığını aşmak adına yüksek viskoziteli CİS’ler, estetik ve flor salımını birleştiren giomerler, dayanıklılığı artırılmış nano iyonomerler ile mineye mükemmel kimyasal bağlanma sağlayan cam karbomer simanlar üretilmiştir. Sonuç olarak, geleneksel materyallerden yeni nesil restoratiflere geçiş sürerken, bu yenilikçi materyallerin uzun vadeli klinik başarılarını belirlemek için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Current approaches in the direct restorative treatment of advanced carious lesions prominently feature amalgam, resin composites, and glass ionomer cements (GIC). Although amalgam has been successful in posterior teeth for many years, it is losing popularity due to its mercury content, lack of aesthetics, and mechanical bonding, despite its low cost. Resin composites are the universal first choice because of their aesthetic properties and bonding capability to tooth structures; however, polymerization shrinkage remains their primary disadvantage. To reduce this shrinkage and improve mechanical properties, silorane-based composites, ormosers, nanocomposites, bulk-fill systems eliminating layering, fiber-reinforced materials increasing structural resistance, ion-releasing antibacterial composites, and self-adhesive resins eliminating bonding steps have been developed. Another major group, GICs, are frequently preferred in clinics due to their fluoride release and anti-cariogenic features. To overcome the poor mechanical properties and moisture sensitivity of GICs, high-viscosity GICs, giomers combining aesthetics with fluoride release, nano-ionomers with enhanced durability, and glass carbomer cements providing excellent chemical bonding to enamel have been manufactured. Consequently, while the transition from traditional to next-generation restoratives continues, further clinical studies are required to determine the long-term clinical success of these innovative materials.
Referanslar
Acar, O., Yılmaz, B., Altıntas, S. H., Chandrasekaran, I., & Johnston, W. M. (2016). Color stainability of CAD/CAM and nanocomposite resin materials. The Journal of prosthetic dentistry, 115(1), 71-75.
Aktaş, G., Başaran, E. G., Güncü, M. B., Vallittu, P. K., & Lassila, L. V. (2016). Fiber İle Güçlendirme Kompozit Rezinlerin Eğilme Direncine Etki Eder Mi? Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 26(3), 473-477.
Alzraikat, H., Burrow, M., Maghaireh, G., & Taha, N. (2018). Nanofilled resin composite properties and clinical performance: a review. Operative dentistry, 43(4), E173-E190.
Arbildo-Vega, H. I., Lapinska, B., Panda, S., Lamas-Lara, C., Khan, A. S., & Lukomska-Szymanska, M. (2020). Clinical effectiveness of bulk-fill and conventional resin composite restorations: systematic review and meta-analysis. Polymers, 12(8), 1786.
Arun, D., Adikari Mudiyanselage, D., Gulam Mohamed, R., Liddell, M., Monsur Hassan, N. M., & Sharma, D. (2021). Does the addition of zinc oxide nanoparticles improve the antibacterial properties of direct dental composite resins? A systematic review. Materials, 14(1), 40.
Atalay C. (2021). Kavitasyon gösteren lezyonlar hangi materyallerle nasıl restore edilmeli? Takibi ve Prognozu. Attar N, editör. Günümüz Restoratif Diş Hekimliğinde Çürük Yönetimi. 1. Baskı. Ankara. Türkiye Klinikleri, 26-35.
Bakhadher, W. (2019). Modification of glass ionomer restorative material: A review of literature. EC Dental Science, 18, 1001-1006.
Balkaya, H., Arslan, S., & Pala, K. (2019). A randomized, prospective clinical study evaluating effectiveness of a bulk-fill composite resin, a conventional composite resin and a reinforced glass ionomer in Class II cavities: one-year results. Journal of Applied Oral Science, 27.
Barutcugil, Ç., Ahmetoğlu, F., Turgut, H., Burak, D., & Yalçın, M. (2014). Düşük Polimerizasyon Büzülmesi Gösteren Modern Kompozitler Ile Metakrilat Esasli Rezin Kompozitin Konversiyon Oranlarinin Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 24(1), 39-43.
Cakan, E., Eren, M., & Günal, Ş. (2018). Restoratif diş hekimliğinde biyoaktif materyaller. Turkiye Klinikleri J Restor Dent-Special Topics, 4, 46-52.
Candan, Ü., & Eronat, N. (2021). Fiberle Güçlendirilmiş Rezin Kompozitler. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 29(1), 1-12.
Chandrasekhar, V., Rudrapati, L., Badami, V., & Tummala, M. (2017). Incremental techniques in direct composite restoration. Journal of conservative dentistry: JCD, 20(6), 386.
Ching, H. S., Luddin, N., Kannan, T. P., Ab Rahman, I., & Abdul Ghani, N. R. (2018). Modification of glass ionomer cements on their physical‐mechanical and antimicrobial properties. Journal of Esthetic and Restorative Dentistry, 30(6), 557-571.
Çelik, Ç. (2017). Güncel Kompozit Rezin Sistemler. Turkiye Klinikleri J Restor Dent-Special Topics, 3(3), 128-137.
Demarco, F. F., Collares, K., Correa, M. B., Cenci, M. S., MORAES, R. R. d., & Opdam, N. J. (2017). Should my composite restorations last forever? Why are they failing? Brazilian oral research, 31.
Demir, N. (2017). Diş Hekimliğinde Yeni Bir Materyal: Giomerler. ADO Klinik Bilimler Dergisi, 8(2), 1543-1548.
Demirci M., Tuncer. S., Uysal Ö., Yücel T. (2008). Amalgam Restorasyonların Yenilenme Nedenleri. Turkiye Klinikleri J Dental Sci, 14(3), 147-155.
Dhillon J., Garg N., Kang RS. (2015). Textbook of Operative Dentistry-Third Edition, Chapter 20: Dental Amalgam: The Health Sciences Publisher.
Dülgergil ÇT., Ertürk, AT. (2016). Diş Hekimliği Restoratif Uygulamalarında Yeni Materyal Olarak Cam Karbomer Simanlar. Atatürk Üniv. Diş Hek. Fak. Derg, 26(3), 517-523.
Elmacı, İ., & Tunçdemir, M. T. (2020). Restoratif Diş Hekimliğinde Cam İyonomer Simanlar ve Yeni Gelişmeler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Dergisi, 2(2), 69-75.
Erdemir, U., Sancaklı, H., Yıldız, E., & Özel, S. (2011). Farklı Işık Kaynaklarının Nanokompozitlerin Yüzey Sertliği Üzerine Etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 12(1), 1-7.
Garoushi, S., Gargoum, A., Vallittu, P. K., & Lassila, L. (2018). Short fiber‐reinforced composite restorations: a review of the current literature. Journal of investigative and clinical dentistry, 9(3), e12330.
Hafshejani, T. M., Zamanian, A., Venugopal, J. R., Rezvani, Z., Sefat, F., Saeb, M. R., Vahabi, H., Zarrintaj, P., Mozafari, M. (2017). Antibacterial glass-ionomer cement restorative materials: A critical review on the current status of extended release formulations. Journal of Controlled Release, 262, 317-328.
Haznedaroğlu, E. (2020). Cam iyonomer simanlar ve fluor içeren dental materyaller. Menteş A, editör. Diş Hekimliğinde Fluor. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri, 38-41.
Kalender, B. (2017). Akıllı (Smart) Materyaller. Turkiye Klinikleri J Restor Dent-Special Topics, 3(3), 164-172.
Kanık, Ö. & Türkün, L. Ş. (2016). Restoratif Cam iyonomer simanlarda güncel yaklaşımlar. Ege Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Dergisi, 37(2), 54-65.
Karataş, Ö. (2017). Farklı İçeceklerde Bekletilen Ormoser ve Dimetakrilat-Esasli Kompozit Rezinlerin Renk Stabilitelerinin Karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 27(3), 118-123.
Kaya, T., & Tirali, R. E. (2013). Cam iyonomer simanlardaki gelişmeler. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 23, 71-77.
Koshi, F., Cengiz, E., Faruk, E., & Ulusoy, N. (2015). Restoratif Diş Hekimliğinde Nanoteknoloji. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 25(2).
Kölüş, T., & Ülker, H. E. (2021). Geçmişten Günümüze Çürük Ve Restoratif Materyaller. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 31(1), 130-137.
Küçükeşmen, Ç. (2007). Dental amalgamın insan organizması üzerindeki etkileri. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 14(3), 52-61.
Kütük, Z., Gürgan, S., Çakır, F. Y., Ergin, E., & Öztaş, S.(2014). Güncel bir cam iyonomer restoratif sistemin 36-aylık klinik performansının değerlendirilmesi. Cumhuriyet Dental Journal, 17(3), 244-255.
Mert Eren M., Yeğin HC. (2018). Fazla Madde Kaybı Olan Daimi Dentisyondaki Dişlerde Güncel Direkt Restoratif Tedavi Materyalleri. Turkiye Klinikleri J Pediatr Dent-Special Topics, 4(1), 94-99.
Milosevic, A. (2018). Clinical guidance and an evidence-based approach for restoration of the worn dentition by direct composite resin. British dental journal, 224(5), 301-310.
Müjdeci, A. (2019). Fiberle güçlendirilmiş kompozit restorasyonlar. Ulukapı H, editör. Posterior Bölge Estetik Restorasyonlar. 1. Baskı. Ankara Türkiye Klinikleri, 8-16.
Nicholson, J. W. (2018). Maturation processes in glass-ionomer dental cements. Acta biomaterialia odontologica Scandinavica, 4(1), 63-71.
Olegário, I. C., Hesse, D., Mendes, F. M., Bonifácio, C. C., & Raggio, D. P. (2019). Glass carbomer and compomer for ART restorations: 3-year results of a randomized clinical trial. Clinical oral investigations, 23(4), 1761-1770.
Pehlivan, N., & Karacaer, Ö. (2014). Diş hekimliğinde kullanılan kompozit rezinlerin güçlendirilmesi. Acta Odontologica Turcica, 31(3), 160-166.
Rusnac, M. E., Gasparik, C., Irimie, A. I., Grecu, A. G., Mesaroş, A. Ş., & Dudea, D. (2019). Giomers in dentistry–at the boundary between dental composites and glass-ionomers. Medicine and pharmacy reports, 92(2), 123.
Schmalz, G. & Arenholt-Bindslev, D. (2009). Biocompatibility of dental materials (Vol. 1): Springer.
Sonkaya, E., Akbıyık, S. Y., Bakır, E. P., & Bakır, Ş. (2021). Posterior Direkt Restorasyonlarda Nerede Başarısızlık Yaşıyoruz? Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(2), 242-249.
Sumitha, D. & Rao, A. (2011). Nanoionomer: Evaluation of microleakage. Journal of Indian Society of Pedodontics and Preventive Dentistry, 29(1), 20-24.
Tunçdemir, M. T., & Öztürk, B. (2020). Comparison of the Different Self-Adhesive Composite's Shear Bond Strength and Microleakage on Caries-Affected Dentin with Using Er: YAG Laser. Turkiye Klinikleri. Dishekimligi Bilimleri Dergisi, 26(2), 231-241.
Uğuz, O., Gökay, O., & Müjdeci, A. (2008). Siloran bazlı bir kompozit rezinin yüzey sertliği üzerine bitirme ve cila işlemlerinin etkisinin değerlendirilmesi. A.Ü. Diş Hek. Fak. Derg. 35(1) 5-9.
Uzer Çelik, E., & Ermiş, B. (2008). Koruyucu Rezin Uygulamasının Yüksek Viskoziteli Geleneksel Cam İyonomer Simanın Mikrosertliği Üzerine Etkisinin In Vıtro Olarak Değerlendirilmesi. Cumhuriyet Dental Journal, 11(2), 91-95.
Ünlü, N., & Çetin, A. (2008). Kompozit rezin materyallerin içeriklerindeki yeni gelişmeler. Turkiye Klinikleri J Dental Sci, 14, 156-167.
Veloso, S. R. M., Lemos, C. A. A., de Moraes, S. L. D., do Egito Vasconcelos, B. C., Pellizzer, E. P., & de Melo Monteiro, G. Q. (2019). Clinical performance of bulk-fill and conventional resin composite restorations in posterior teeth: a systematic review and meta-analysis. Clinical oral investigations, 23(1), 221-233.
Worthington, H. V., Khangura, S., Seal, K., Mierzwinski-Urban, M., Veitz-Keenan, A., Sahrmann, P., Schmidlin P.R., Davis D., Ejiofor Z.I., Alcaraz, M. G. R. (2021). Direct composite resin fillings versus amalgam fillings for permanent posterior teeth. Cochrane Database of Systematic Reviews(8).
Yamanel, K. (2017). Cam İyonomer Simanlar. Turkiye Klinikleri J Restor Dent-Special Topics, 3(3), 138-150.
Yapar, M. İ., & Pınar, G. (2015). Farklı içeceklerde bekletilen siloran ve dimetakrilat esaslı kompozitlerin renk stabilitelerinin karşılaştırılması. Acta Odontologica Turcica, 32(2), 51-56.
Yılmaz K., Özkan, P. (2009). Dental Materyallerden Flor Salınımı. Turkiye Klinikleri J Dental Sci, 15(1), 23-29.
