Yeni Bir Nöromodülatör / Nörotransmitter Olan Agmatinin Kanser Üzerindeki Etkisi
Özet
Kanser, kardiyovasküler hastalıklardan sonra dünyada en yüksek morbidite ve mortaliteye sahip somatik genetik bir hastalık olup, kemoterapide yaygın olarak kullanılan sisplatin ve paklitaksel gibi antineoplastik ajanlar hastalarda ciddi periferik nöropati, oksidatif stres ve nörotoksisite gibi kısıtlayıcı yan etkilere yol açmaktadır. L-argininden arjinin dekarboksilaz enzimi aracılığıyla sentezlenen endojen bir biyojenik amin ve nörotransmiter/nöromodülatör olan agmatin; antinosiseptif, antiinflamatuvar ve nöroprotektif etki profiliyle öne çıkmaktadır. Glutamaterjik sistemde yer alan NMDA reseptörlerini mikromolar düzeylerde bile inhibe ederek glutamata bağlı eksitotoksisiteyi önleyen agmatin, antikanser ilaçların neden olduğu nöronal zedelenmeleri azaltma potansiyeli taşımaktadır. Agmatin uygulaması, antineoplastik ajanların tetiklediği proinflamatuvar sitokin (TNF-alfa) üretimi ile apoptoz belirteçleri olan kaspaz-3 ve kaspaz-9 ekspresyon seviyelerindeki artışı kontrol altına almakta, nöronal hücre proliferasyonunu artırmakta ve dokulardaki antioksidan dengesini korumaktadır. Toksisite öncesinde veya sonrasında agmatin maruziyetinin iltihaplanma ve apoptotik süreçleri tersine çevirebildiğini gösteren deneysel bulgular, bu molekülün kemoterapötiklerin neden olduğu organ ve doku harabiyetini baskılamada koruyucu bir ajan olabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak agmatin, antineoplastik ilaç kaynaklı toksisitenin azaltılmasında ve kanser tedavisindeki sınırlayıcı yan etkilerin bertaraf edilmesinde biyolojik olarak vaat eden yeni bir koruyucu hedef olarak değerlendirilmektedir.
Referanslar
Yokus B, Ülker DÜ. Kanser Biyokimyası. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 2012; 1(2): 7-18.
Williams GM. Mechanisms of chemical carcinogenesis and application to human cancer risk assessment. Toxicology. 2001; 14:166(1-2):3-10.
Williams GM. DNA reactive and epigenetic carcinogens. In: Barrett JC, ed. Mechanisms of Environmental Carcinogenesis, Vol 1: Role of Genetic and Epigenetic Changes. Boca Raton, FL: CRC Press, Inc. 1987; 113–27.
Craddock C. Nonmyeloablative stem cell transplants. Curr Opin Hematol, 1999;6(6), 383-7.
Miller M, Kearney N. Nurses knowledge and attitudes towards cancer-related fetigue. Eur J Oncol Nurs. 2001; 5(4),218-20.
Aslan Ö, Vural H. Kömürcü Ş, Özet A. Kemoterapi alan kanser hastalarına verilen eğitimin kemoterapi semptomlarına etkisi. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi.2006; 10(1).
Gümrü S, Şahin C, Arıcıoğlu F. Yeni bir nörotransmitter/nöromodülatör olarak agmatine genel bir bakış. Müsbed. 2013; 1,23-28.
Li G, Regunathan S, Reis DJ. Agmatine is synthesized by a mitochondrial arginine decarboxylase in rat brain. Ann NY Acad Sci. 1995;763, 325-329.
Regunathan S, Youngson C, Raasch W, Wang H, Reis DJ. Imidazoline receptors and agmatine in blood vessels: A novel system inhibiting vascular smooth muscle proliferation. J. Pharmacol Exp Ther.1996; 276, 1272-1282.
Long DF, Repta AJ. Cisplatin: chemistry, distribution and biotransformation. Biopharm Drug Dispos. 1981; 2 1–16.
Gregg RW, Molepo JM, Monpetit VJ. et al. Cisplatin neurotoxicity: the relationship between dosage, time, and platinum concentration in neurologic tissues, and morphologic evidence of toxicity. J Clin Oncol. 1992; 10 795-803.
Avan A, Postma TJ, Ceresa C. et al. Platinum‐induced neurotoxicity and preventive strategies: past, present, and future. Oncologist. 2015;20 411-432.
Seto Y, Takase M, Tsuji Y, To H. Pregabalin reduces cisplatin‐induced mechanical allodynia in rats. J Pharmacol Sci. 2017; 134 175-180.
Han Y, Smith MT. Pathobiology of cancer chemotherapy‐induced peripheral neuropathy (CIPN). Front Pharmacol. 2013; 4 156.
Binnetoglu D, Hacimuftuoglu A, Aricioglu F. Neuroprotective effects of agmatine in antineoplastic drugs induced neurotoxicity: In vitro study. Life Sciences. 2019; 221,15 311-318.
Williams GM, Jeffrey A. Oxidative DNA damage: endogenous and chemically induced. Reg Pharm Toxicol. 2000; 32: 283–92.
Satoru S, Mika H, Tomoko K, Yoshihiro H, Kazuyuki S, Takayuki O. Adverse effects of anti-tumor drug, cisplatin, on rat kidney mitochondria: Disturbances in glutathione peroxidase activity. Bio and Biophys Res Com. 1989; 159(3) 31, 1121-1127.
Abudayyak M, Yalçın CÖ, Korkut E. Kemoterapi İle İndüklenmiş Periferal Nöropatinin Tedavisi ve Önlenmesine Yönelik Farmakolojik Yaklaşımlar. FABAD J Pharm. Sci. 2018; 43, 2, 203-217.
Laufer M, Schoenberg M, Eisenbergera M. Paclitaxel-induced stomal neuropathy: a unique cause of pain in a patient with ileal conduit. Urology. 2000; 56(6),1056.
David JME. TNF ligands and receptors - a matter of life and death. British Jour of Pharm. 2002;135, 855-875
Wood S, Tang X, Tesfamariam, B. Paclitaxel Potentiates Inflammatory Cytokine-induced Prothrombotic Molecules in Endothelial Cells. Jour of Cardio Pharm. 2010;55-3, 276-285.
Y Zhu, Z Yao, Z Wu, Y Mei & M Wu. Role of tumor necrosis factor alpha-induced protein 1 in paclitaxel resistance. Oncogene. 2014; 33, 3246–3255.
Binnetoğlu D and Yayla M. Agmatine and glutamate induced primary neuron damage: In vitro study. Int Res Jour of Pharm and Med Sci. 2018; 2, 52-56.24.
Piletz JE, Chikkala DN, Ernsberger P. Comparison of the properties of agmatine and endogenous clonidine-displacing substance at imidazoline and alpha 2-adrenergic receptors. J Pharmacol Exp Ther.1995; 272:581-587.
Pfeiffer B, Sarrazin W, Weitzel G. Insulin-like effects of agmatine derivatives in vitro and in vivo (author's transl). Hoppe Seylers Z Physiol Chem. 1981; 362:1331-1337.
